Những năm qua, tỉnh Phú Thọ luôn xác định phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi không chỉ là nhiệm vụ phát triển kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo sự phát triển hài hòa giữa các vùng miền.
Với sự quan tâm của Trung ương cùng quyết tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, mang lại những chuyển biến tích cực trên nhiều lĩnh vực.
Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã huy động hơn 5.037 tỷ đồng để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, đồng thời lồng ghép gần 18.300 tỷ đồng từ các chương trình, dự án và nguồn vốn hợp pháp khác.
Nguồn lực này được ưu tiên đầu tư vào những lĩnh vực thiết yếu, trực tiếp tác động đến đời sống người dân như hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp theo chuỗi giá trị; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Nhờ cách làm đồng bộ, nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn đã từng bước thay đổi diện mạo. Hệ thống giao thông, điện, nước, trường học, cơ sở y tế được đầu tư hoàn thiện hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất, giao thương và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Những công trình hạ tầng không chỉ đáp ứng nhu cầu dân sinh mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào DTTS với khu vực trung tâm.
Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh chú trọng hỗ trợ người dân chuyển đổi phương thức sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương để phát triển kinh tế.
Việc triển khai các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học kỹ thuật, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm đã từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản, giúp nhiều hộ dân ổn định thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Song hành với chương trình phát triển vùng đồng bào DTTS, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cũng được triển khai quyết liệt và đạt nhiều kết quả tích cực.
Bình quân mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của tỉnh giảm từ 3% đến 3,5%; đến cuối năm 2025 chỉ còn 2,68%, tương ứng 26.941 hộ. Riêng khu vực vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 1,3% mỗi năm.
Những con số này cho thấy hiệu quả của các chính sách hỗ trợ đã từng bước đi vào cuộc sống, góp phần tạo sinh kế ổn định và nâng cao chất lượng đời sống cho người dân.
Không chỉ quan tâm đến phát triển kinh tế, tỉnh còn dành nhiều nguồn lực cho giáo dục, y tế, văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội. Hệ thống trường học, cơ sở khám chữa bệnh tiếp tục được đầu tư; chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe người dân từng bước được nâng lên.
Các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc được gìn giữ, bảo tồn và phát huy gắn với phát triển du lịch, tạo thêm sinh kế và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.
Một trong những yếu tố góp phần tạo nên thành công của chương trình là công tác tuyên truyền, vận động được triển khai thường xuyên, đồng bộ với nhiều hình thức phong phú, phù hợp điều kiện thực tế của từng địa phương.
Qua đó, nhận thức của người dân về vai trò chủ thể trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững ngày càng được nâng cao. Người dân không còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước mà chủ động tham gia phát triển sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn bản sắc dân tộc.
Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ tiếp tục xác định việc thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đến hết ngày 30/6/2026, chương trình đã giải ngân hơn 46,1 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư gần 25,9 tỷ đồng, đạt 14,58%; vốn sự nghiệp trên 20,2 tỷ đồng, đạt 5,11%. Đây là cơ sở để các địa phương tiếp tục triển khai các dự án, công trình và chính sách hỗ trợ trong thời gian tới.
Để bảo đảm chương trình đạt mục tiêu đề ra, tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung rà soát toàn diện mục tiêu, nhiệm vụ và nhu cầu nguồn lực; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành; phân công nhiệm vụ theo phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm".
Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, đấu thầu, thanh quyết toán và điều chỉnh nguồn vốn, không để xảy ra tình trạng vốn chậm giải ngân hoặc dự án kéo dài.
Phát huy những kết quả đã đạt được, cùng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi sẽ tiếp tục tạo động lực mạnh mẽ để Phú Thọ nâng cao chất lượng đời sống người dân, phát triển hạ tầng đồng bộ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, xây dựng vùng đồng bào DTTS ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững.
Lê Trang
