Thời gian qua, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cao Bằng đã triển khai nhiều kế hoạch, tăng cường quản lý địa bàn, kiểm tra và xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Trong đó, hoạt động kinh doanh qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử được chú trọng kiểm tra, góp phần giữ ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Xung quanh công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường và những giải pháp ngăn chặn hàng giả trên không gian số, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Trần Mạnh Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cao Bằng.
Kiểm soát chặt các mặt hàng thiết yếu
- Thưa ông, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cao Bằng đã triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường như thế nào? Những mặt hàng và hành vi vi phạm nào đang được tập trung kiểm tra?
Ông Trần Mạnh Hùng: Chi cục xác định kiểm tra, kiểm soát thị trường gắn với bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài.
Từ đầu năm 2026, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Cao Bằng và Sở Công Thương, Chi cục đã ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường tăng cường quản lý địa bàn, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Trọng tâm là kế hoạch chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2026; kế hoạch đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030; kế hoạch nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính giai đoạn 2026 - 2027 và kế hoạch kiểm tra, kiểm soát hoạt động thương mại điện tử giai đoạn 2026 - 2030.
Các đơn vị chủ động nắm tình hình, tăng cường quản lý địa bàn, kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Nhóm hàng được chú trọng gồm thực phẩm, mỹ phẩm, dược liệu, vật tư nông nghiệp, xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng, vật liệu xây dựng và các mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao trong dịp lễ, Tết.
Ông Trần Mạnh Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cao Bằng kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại cơ sở nước uống đóng bình trên địa bàn tỉnh.
Lực lượng tập trung kiểm tra hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng kém chất lượng; vi phạm về nhãn hàng hóa, niêm yết giá, điều kiện kinh doanh và các hình thức gian lận thương mại, đặc biệt trong hoạt động kinh doanh qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.
- Qua công tác quản lý địa bàn, ông đánh giá như thế nào về tình hình vi phạm tại Cao Bằng? Những phương thức, thủ đoạn vi phạm nào trên không gian số đáng chú ý?
Ông Trần Mạnh Hùng: Thị trường trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định, nguồn cung hàng hóa được bảo đảm. Tuy nhiên, hoạt động buôn lậu, kinh doanh hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng kém chất lượng và các hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng vẫn tiềm ẩn nguy cơ. Phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng phức tạp.
Nếu trước đây, vi phạm chủ yếu diễn ra tại cửa hàng, kho chứa hàng hoặc trên các tuyến vận chuyển thì hiện nay, một bộ phận đối tượng đã chuyển sang quảng cáo, giới thiệu và bán hàng qua mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử.
Tại Cao Bằng, một số cơ sở kinh doanh sử dụng tài khoản cá nhân hoặc lập các trang, nhóm trên mạng xã hội để livestream, quảng cáo và giới thiệu sản phẩm có sẵn tại cửa hàng. Đáng chú ý, một số trường hợp sử dụng hình ảnh, thông tin quảng cáo có thể gây nhầm lẫn về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.
Có đối tượng sử dụng tài khoản cá nhân, tài khoản ảo hoặc lập nhiều tài khoản khác nhau để kinh doanh. Khi bị phát hiện hoặc xử lý, họ có thể thay đổi tài khoản, địa điểm tập kết và phương thức giao nhận hàng hóa, gây khó khăn cho quá trình xác minh, kiểm tra.
Thực tế này đòi hỏi lực lượng quản lý thị trường không chỉ kiểm tra tại các địa điểm kinh doanh truyền thống mà còn phải tăng cường thu thập thông tin trên môi trường số, nâng cao khả năng nhận diện phương thức, thủ đoạn mới để chủ động phát hiện và xử lý vi phạm.
Chú trọng tăng khả năng nhận diện, phòng ngừa vi phạm
- Bên cạnh xử lý vi phạm, Chi cục đã làm gì để nâng cao nhận thức của cơ sở kinh doanh và người tiêu dùng?
Ông Trần Mạnh Hùng: Chi cục xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật là giải pháp phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa và phải được thực hiện song song với công tác kiểm tra, xử lý.
Tính đến ngày 15/9/2026, các đơn vị trực thuộc đã ký 436 bản cam kết với các cơ sở kinh doanh; tuyên truyền trực tiếp cho 1.253 cơ sở thông qua hoạt động quản lý địa bàn, kiểm tra và xử lý vi phạm. Toàn lực lượng đã phát 2.000 tờ rơi, dán 300 poster tuyên truyền pháp luật đến người dân và các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh.
Chi cục đã tổ chức 3 hội nghị phổ biến pháp luật trong lĩnh vực thương mại, phòng, chống buôn lậu cho 200 tổ chức, cá nhân tại các xã Nguyên Bình, Trà Lĩnh và Thông Nông. Đồng thời, phối hợp với Phòng Quản lý công nghiệp thuộc Sở Công Thương tuyên truyền về an toàn thực phẩm tại 12 xã, phường với 600 người tham gia.
Công tác truyền thông được tăng cường với 118 tin, bài đăng trên trang thông tin điện tử của Chi cục; 26 tin, bài trên Cổng thông tin điện tử của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước và 50 tin, bài trên các cơ quan báo chí.
Đội Quản lý thị trường số 5 (Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cao Bằng) phối hợp cơ quan liên ngành kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm dịp Tết cổ truyền 2026.
Đối với người tiêu dùng, chúng tôi chú trọng hướng dẫn kỹ năng nhận biết hàng thật, hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; cảnh báo những nội dung quảng cáo có dấu hiệu sai lệch, nhất là khi mua hàng qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.
Thời gian tới, Chi cục sẽ phối hợp với các doanh nghiệp là chủ thể quyền hoặc đại diện chủ thể quyền tổ chức 2 gian hàng, hướng dẫn người tiêu dùng nhận biết, phân biệt hàng thật, hàng giả. Số điện thoại đường dây nóng của Chi cục và lãnh đạo các Đội Quản lý thị trường cũng được niêm yết để tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng.
- Những giải pháp nào cần được ưu tiên để bảo vệ người tiêu dùng trong thời gian tới, thưa ông?
Ông Trần Mạnh Hùng: Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện phương thức quản lý, kiểm tra hoạt động kinh doanh trên môi trường số; chủ động phát hiện, xử lý hành vi kinh doanh hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và các hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng qua mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử.
Cùng với đó là tăng cường ứng dụng công nghệ trong thu thập, phân tích thông tin, quản lý địa bàn và phát hiện dấu hiệu vi phạm; nâng cao kỹ năng kiểm tra, xác minh giao dịch điện tử và nhận diện phương thức kinh doanh mới cho lực lượng thực thi.
Công tác phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, đơn vị sở hữu, vận hành sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp vận chuyển và các lực lượng chức năng cũng cần được tăng cường để kịp thời trao đổi thông tin, xác minh và xử lý vi phạm.
Một yếu tố quan trọng là nâng cao ý thức của người tiêu dùng. Mỗi người cần lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, kiểm tra thông tin trước khi mua và thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Sự chủ động của người tiêu dùng sẽ góp phần phòng, chống hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
- Xin cảm ơn ông!
Trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thị trường, hàng hóa, tính đến ngày 15/9/2026, lực lượng Quản lý thị trường Cao Bằng đã tuyên truyền trực tiếp cho 1.253 cơ sở, ký 436 cam kết, phát 2.000 tờ rơi và dán 300 poster.
