Từ ngày 1/7/2026, việc xử lý kỷ luật viên chức được thực hiện theo Nghị định số 234/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Nghị định quy định cụ thể các hình thức kỷ luật, nguyên tắc xử lý, các hành vi vi phạm bị xem xét kỷ luật cũng như những trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật.
Từ ngày 1/7/2026, việc xử lý kỷ luật viên chức được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 234/2026/NĐ-CP. Ảnh: baochinhphu.vn
Theo Nghị định, có 4 hình thức kỷ luật áp dụng đối với viên chức gồm: khiển trách, cảnh cáo, cách chức (đối với viên chức quản lý) và buộc thôi việc. Ngoài việc bị áp dụng một trong các hình thức kỷ luật này, viên chức còn bị hạn chế thực hiện hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật có liên quan.
Đáng chú ý, viên chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng sẽ đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Đối với viên chức quản lý bị kết án, khi bản án có hiệu lực thì đồng thời đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.
Nghị định quy định các hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật bao gồm vi phạm quy định của Đảng và pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ theo vị trí việc làm; vi phạm nghĩa vụ của viên chức; những việc viên chức không được làm; vi phạm đạo đức nghề nghiệp, văn hóa giao tiếp tại công sở, với Nhân dân; vi phạm nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Mức độ vi phạm được phân thành ba mức gồm hậu quả ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng, căn cứ vào tính chất, mức độ tác hại, phạm vi ảnh hưởng và tác động đến uy tín của cơ quan, tổ chức cũng như dư luận xã hội.
Về nguyên tắc xử lý, Nghị định yêu cầu việc xem xét kỷ luật phải bảo đảm khách quan, công bằng, công khai, nghiêm minh, chính xác, kịp thời và đúng thẩm quyền. Mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật. Trường hợp viên chức có nhiều hành vi vi phạm trong cùng thời điểm xem xét thì cơ quan có thẩm quyền đánh giá từng hành vi nhưng chỉ quyết định một hình thức kỷ luật chung ở mức cao nhất.
Nghị định cũng quy định việc xử lý kỷ luật hành chính phải tương xứng với hình thức kỷ luật Đảng. Khi có thay đổi về quyết định kỷ luật Đảng thì hình thức kỷ luật hành chính cũng được điều chỉnh tương ứng theo quy định.
Bên cạnh đó, Chính phủ nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm thân thể, tinh thần, danh dự và nhân phẩm của viên chức trong quá trình xem xét, xử lý kỷ luật.
Quyết định xử lý kỷ luật có hiệu lực trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày có hiệu lực thi hành. Nếu trong thời gian này viên chức không tiếp tục vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật thì quyết định kỷ luật đương nhiên hết hiệu lực mà không cần ban hành văn bản chấm dứt hiệu lực.
Đối với trường hợp viên chức chuyển sang cơ quan, đơn vị mới nhưng sau đó mới phát hiện hành vi vi phạm xảy ra tại đơn vị cũ và vẫn còn trong thời hiệu xử lý, cơ quan nơi viên chức đang công tác có trách nhiệm xem xét xử lý kỷ luật theo quy định, đồng thời đơn vị cũ phải phối hợp, cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan.
Nghị định cũng quy định một số trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật, gồm: viên chức đang điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc mất khả năng nhận thức; đang điều trị nội trú do ốm nặng; nữ viên chức đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi; nam viên chức đang trực tiếp nuôi con dưới 12 tháng tuổi trong trường hợp đặc biệt theo quy định; viên chức đang bị khởi tố, tạm giữ, tạm giam chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền và một số trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Nghị định số 234/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đồng thời thay thế các quy định tương ứng về xử lý kỷ luật viên chức tại Nghị định số 112/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan.
