Hợp tác xã “gỡ khó”, mở lối tiêu thụ nông sản

HTX Nông nghiệp Long Hiệp (xã Long Hiệp) sản xuất lúa gạo hữu cơ, kết hợp với nuôi tôm càng xanh.

Nông dân giảm chi phí, yên tâm đầu ra

Thời gian qua, thực hiện theo Nghị định số 98/2018/NĐ-CP về liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, nhiều HTX trong tỉnh đã thực hiện tham gia liên kết chuỗi giá trị trong sản xuất- tiêu thụ. HTX nông nghiệp cũng thực hiện xây dựng mô hình điển hình theo Nghị quyết số 106/NQ-CP về phát triển HTX nông nghiệp gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp và xây dựng NTM.

Theo đó, chất lượng hoạt động của HTX ngày càng đi vào thực chất hơn; tỷ lệ HTX hoạt động có hiệu quả chiếm trên 65% tổng số HTX. Trong đó, HTX nông nghiệp đóng vai trò trung tâm trong việc tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, giúp các hộ thành viên giảm chi phí đầu vào thông qua mua chung vật tư nông nghiệp, thức ăn chăn nuôi, giống cây trồng- vật nuôi với giá ưu đãi hơn so với mua lẻ (giảm được 5-10% chi phí). Đồng thời, HTX làm cầu nối tiêu thụ sản phẩm, ký kết hợp đồng với thương lái, doanh nghiệp thu mua, hạn chế tình trạng bị ép giá, nhất là vào thời điểm thu hoạch rộ.

Nhiều HTX còn hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giúp thành viên tăng thu nhập bình quân so với sản xuất đơn lẻ. Một số HTX có quy mô khá lớn, tổ chức sản xuất, kinh doanh có hiệu quả như: HTX Lúa tôm Thạnh Phú, HTX Nông nghiệp Long Hiệp, HTX Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt, HTX Sầu riêng Chánh An, HTX Thủy sản Rạng Đông…

Là một trong những HTX hoạt động hiệu quả, những năm qua, HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Phú (xã Phú Phụng), đã tập hợp nhiều bà con địa phương cùng nhau hợp tác trồng sầu riêng theo hướng VietGAP; đồng thời, liên kết với doanh nghiệp từ sản xuất đến tiêu thụ nhằm phát triển bền vững, giúp nhiều hộ ở nông thôn vươn lên làm giàu…

HTX đã hình thành 8 tổ dịch vụ vừa hỗ trợ thành viên trong canh tác sầu riêng, vừa đi làm dịch vụ ở nhiều nơi khác, xây dựng được 6 mã vùng trồng sầu riêng, áp dụng sản xuất chuẩn VietGAP trên diện tích 200ha, được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao, bước đầu khẳng định chất lượng và xây dựng niềm tin cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Hướng tới, HTX Nông nghiệp Tân Phú sẽ tiến hành xây dựng thương hiệu sầu riêng OCOP 5 sao để phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Là đơn vị tiên phong sản xuất lúa hữu cơ với quy trình nghiêm ngặt, ông Đoàn Tấn Đạt- Giám đốc HTX Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt (xã Trung Ngãi) cho biết: Sản phẩm của HTX từ gạo lứt, gạo mầm đến gạo trắng đều được canh tác hoàn toàn không sử dụng hóa chất, phân bón vô cơ. Ngoài sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, HTX còn tiến hành sơ chế lúa, gạo đóng gói, chế biến các sản phẩm sau gạo và kết hợp chặt chẽ các doanh nghiệp sản xuất- tiêu thụ theo chuỗi giá trị nhằm tăng giá trị sản phẩm, lợi nhuận cho nông dân.

Tương tự, HTX Nông nghiệp Long Hiệp (xã Long Hiệp) cũng tập trung vào sản xuất lúa gạo hữu cơ, kết hợp với nuôi tôm càng xanh. Thành viên HTX được hướng dẫn áp dụng quy trình canh tác an toàn, sạch và từng bước hướng đến hữu cơ. Nhờ quy trình này, sản phẩm gạo “Hạt ngọc rồng” đạt chuẩn sản phẩm OCOP 4 sao, khẳng định vị thế trên thị trường, giúp thành viên HTX tăng lợi nhuận, an tâm khi tham gia HTX.

Tăng cường liên kết chuỗi giá trị

Theo Liên minh HTX tỉnh, giai đoạn 2021-2025, thực hiện Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ, tính đến nay tỉnh đã triển khai thực hiện 6 HTX tham gia liên kết sản xuất- tiêu thụ sản phẩm lúa hàng hóa và rau màu.

Chủ thể tham gia liên kết chuỗi đều được hưởng lợi, đặc biệt là các HTX và thành viên; sản phẩm được đơn vị chủ trì liên kết thu mua, bao tiêu với giá ổn định; giống, vật tư sản xuất được cung ứng đảm bảo chất lượng, giá thành cạnh tranh, từng bước hình thành mô hình liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất và đơn vị chủ trì liên kết.

HTX Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt (xã Trung Ngãi) đa dạng sản phẩm và kết hợp chặt chẽ các doanh nghiệp sản xuất- tiêu thụ theo chuỗi giá trị nhằm tăng giá trị sản phẩm, lợi nhuận cho nông dân.

Theo ông Thái Phước Lộc- Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, để nâng cao năng suất, chất lượng và tạo chỗ đứng cho sản phẩm nông nghiệp trên thị trường, nhiều HTX nông nghiệp đã mạnh dạn đổi mới tư duy, nhận thức từ sản xuất, chế biến đến xây dựng thương hiệu, quảng bá và đưa sản phẩm đến người tiêu dùng.

Có khoảng 30% HTX nông nghiệp đang hoạt động tổ chức tốt liên kết với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm đầu ra cho thành viên, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội tại khu vực nông thôn gắn với mục tiêu cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp, xây dựng NTM, đáp ứng nhu cầu kinh tế, đời sống của thành viên HTX, người lao động.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện liên kết tiêu thụ giữa HTX- nông dân- doanh nghiệp vẫn còn gặp không ít khó khăn. Cụ thể như, quy mô sản xuất của nông dân và HTX còn nhỏ lẻ, thiếu tính đồng đều về chất lượng sản phẩm, gây khó khăn trong việc đáp ứng đơn hàng lớn.

Năng lực tài chính, phương tiện sản xuất, cơ sở vật chất của HTX còn yếu; hình thức liên kết trong sản xuất của HTX có quy mô nhỏ, chưa hình thành chuỗi liên kết sản xuất từ đầu vào- sản xuất- tiêu thụ sản phẩm nên còn nhiều rủi ro về cạnh tranh thị trường, giá cả. Việc liên doanh, liên kết giữa HTX với nhau và giữa HTX với thành phần kinh tế khác chưa đồng bộ, thiếu tính bền vững.

Để phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa kinh tế tập thể với kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân, ông Thái Phước Lộc cho biết: Thời gian tới, sẽ tăng cường vai trò, trách nhiệm và nâng cao hiệu quả hoạt động cơ quan Liên minh HTX tỉnh, tăng cường công tác tuyên truyền, tư vấn phát triển HTX, tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả cơ chế chính sách tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho HTX. Đồng thời, xây dựng mô hình HTX hoạt động hiệu quả, liên kết sản xuất với tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, mô hình ứng dụng công nghệ cao. Phối hợp đẩy mạnh hỗ trợ phát triển HTX ứng dụng công nghệ cao; đa dạng hóa loại hình HTX ứng dụng công nghệ sạch, công nghệ xanh, năng lượng tái tạo.

Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG