Từ nhịp cầu hội chợ làng nghề...
Hà Nội nơi hội tụ hàng trăm làng nghề truyền thống lâu đời cùng nguồn nông sản thực phẩm vô cùng phong phú. Nhờ chiến lược triển khai bài bản và sát sao của chính quyền Thành phố, Chương trình OCOP đã tạo ra bước chuyển biến sâu sắc trong tư duy sản xuất của bà con nông dân và các cơ sở kinh doanh trên toàn địa bàn. Chương trình không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm mà còn biến những sản vật mộc mạc của các vùng quê Hà Nội thành những hàng hóa có giá trị gia tăng cao, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Việc phân hạng và trao chứng nhận OCOP từ 3 sao đến 5 sao đã thực sự trở thành bệ phóng uy tín, đem lại niềm tin lớn cho người tiêu dùng Thủ đô, đồng thời khẳng định vị thế dẫn đầu của Hà Nội về số lượng và chất lượng sản phẩm OCOP.
Theo thông tin được công bố đầu năm 2026, đến năm 2025 cả nước có gần 17.500 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên; trong đó hơn 72% là sản phẩm 3 sao, 27,1% là sản phẩm 4 sao và 126 sản phẩm đạt 5 sao.
Nhằm đồng hành và tạo đòn bẩy thương mại tổng lực cho các chủ thể OCOP, Thành phố Hà Nội đã chủ động phối hợp tổ chức chuỗi sự kiện xúc tiến thương mại, hội chợ, tuần hàng và triển lãm vô cùng phong phú. Hà Nội đã trở thành điểm hẹn của các sự kiện tầm cỡ như Hội chợ làng nghề Việt Nam kết hợp cùng Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam. Đây không chỉ là nơi quy tụ, tôn vinh các nghệ nhân cùng sản phẩm tiêu biểu, mà còn là chuỗi hoạt động giao thương tổng lực, kết nối cung cầu trực tiếp giữa các cơ sở sản xuất OCOP Hà Nội với các nhà phân phối, đối tác thương mại và du khách trong lẫn ngoài nước.
Không dừng lại ở các trung tâm triển lãm lớn, Thành phố còn sáng tạo đưa hội chợ OCOP gắn kết linh hoạt vào chính không gian sinh hoạt của các khu đô thị hiện đại. Điển hình như Sự kiện giới thiệu sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền núi phía Bắc hay “Hội chợ OCOP mùa thu” do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội chủ trì tổ chức ngay tại công viên không gian xanh của các khu đô thị năng động như Dương Nội....
Những sản phẩm OCOP được giới thiệu tại Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội (HaNoi Agriculture Fair 2026). Ảnh: Ngọc Nga
... đến mở rộng thị trường đầu ra, tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng
Dù các sự kiện như Hội chợ làng nghề, các tuần hàng OCOP mùa thu tại các khu đô thị hay chương trình kết nối vào chuỗi siêu thị AEON đã tạo ra nhiều kênh quảng bá thiết thực, song từ góc độ của người trong cuộc, các chủ thể OCOP Hà Nội vẫn đang trăn trở với bài toán đầu ra bền vững.
Để sản phẩm OCOP không rơi vào tình trạng “chỉ bán chạy trong ngày hội chợ”, đại diện nhiều mô hình sản xuất đã đưa ra những đề xuất rất thẳng thắn và sát với thực tiễn. Điển hình như các chủ thể phát triển chuỗi nông nghiệp đa giá trị từ củ sen Xứ Đoài, anh Vương Đắc Lộc, Chủ tịch HTX Nông nghiệp Xứ Đoài đề xuất: “Về chính sách hỗ trợ vay vốn, tôi đề xuất các cơ quan quản lý và ngân hàng cần có cơ chế ưu đãi tín dụng linh hoạt, dễ tiếp cận hơn cho các HTX nông nghiệp trẻ. Việc mở rộng hạn mức cho vay không bắt buộc tài sản thế chấp truyền thống, hoặc cho phép thế chấp bằng chính phương án kinh doanh khả thi, tài sản hình thành trên đất trang trại sẽ giúp HTX có nguồn vốn kịp thời để nâng cấp trang thiết bị máy móc, mở rộng xưởng chế biến sâu và đầu tư hạ tầng phục vụ du khách trải nghiệm. Đồng thời, mong các cấp chính quyền có định hướng, hỗ trợ những đơn vị trẻ như chúng tôi có nhiều phương thức tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng”.
Miến sen Xứ Đoài, sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao của HTX Nông nghiệp Xứ Đoài. Ảnh: Ngọc Nga
Sâu xa hơn bài toán thương mại, nhiều doanh nghiệp OCOP đang gặp rào cản lớn ngay từ khâu hạ tầng sản xuất, khiến họ dù có đơn hàng lớn cũng khó lòng nâng công suất.
Câu chuyện của Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Xuất nhập khẩu Dương Kiên tại làng So, xã Hưng Đạo là minh chứng rõ nhất cho nguyện vọng tha thiết này. Dù sở hữu sản phẩm miến dong đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia theo Quyết định số 1440/QĐ-BNNMT ngày 21/4/2026, doanh nghiệp vẫn phải loay hoay trong không gian sản xuất xen kẽ giữa khu dân cư. Đại diện doanh nghiệp đề xuất các cấp chính quyền sớm hoàn thiện thủ tục và đẩy nhanh việc giao đất tại Cụm công nghiệp làng nghề tập trung xã Hưng Đạo.
“Khi có mặt bằng sạch, doanh nghiệp cam kết sẽ di dời toàn bộ dây chuyền ra khỏi khu dân cư, đầu tư nhà xưởng quy chuẩn hiện đại và xây dựng một trung tâm giới thiệu sản phẩm làng nghề ngay tại cụm công nghiệp để vừa sản xuất quy mô lớn, vừa đón khách du lịch tham quan trải nghiệm”, ông Dương Đình Khôi, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Xuất nhập khẩu Dương Kiên chia sẻ.
Những đề xuất xuất phát từ thực tế của các doanh nghiệp chính là những “nút thắt” mà nếu được giải quyết kịp thời, sức bật của OCOP Hà Nội sẽ lớn hơn rất nhiều.
Sản phẩm Miến dong Dương Kiên đạt chứng nhận OCOP 5 sao. Ảnh: Ngọc Nga
Tăng trưởng xuất khẩu không chỉ mang lại giá trị kinh tế lớn cho doanh nghiệp mà còn tạo chuỗi liên kết bao tiêu nông sản bền vững cho bà con nông dân tại các vùng nguyên liệu, đồng thời tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.
Tuy nhiên, để có thêm nhiều thương hiệu OCOP Hà Nội vươn tầm thế giới như miến dong Dương Kiên hay các sản phẩm xanh thân thiện với môi trường, Thành phố cần có một chiến lược tổng thể đồng hành cùng doanh nghiệp. Đó là sự kết hợp giữa việc tháo gỡ hạ tầng Cụm công nghiệp làng nghề, hỗ trợ tư vấn pháp lý về mã vùng trồng, chứng nhận quốc tế, chuyển đổi số và nâng tầm các chương trình xúc tiến thương mại thành chuỗi cung ứng chiến lược dài hạn.
Sự lắng nghe và đáp ứng kịp thời những đề xuất chính đáng từ phía doanh nghiệp sẽ là chìa khóa vàng để OCOP Hà Nội không chỉ tỏa sáng trên tấm bằng chứng nhận, mà thực sự trở thành thương hiệu nông sản vững mạnh, tự tin khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại quốc tế.
“Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội”
Ngọc Nga
