Từ đồng vốn đến những mô hình hiệu quả
Những ngày cuối tháng 9, chúng tôi có dịp về Văn Xá 1, phường Hương Trà, TP Huế, thăm cánh đồng sen rộng hơn 2,6 ha của gia đình ông Lê Xuân Thích (56 tuổi). Giữa cánh đồng đang vào vụ thu hoạch, vợ chồng ông Thích tất bật hái sen, thu gom và sơ chế hạt, chuẩn bị cho những công việc tiếp theo của mùa vụ.
Theo ông Thích chia sẻ, tháng 2/2026, gia đình ông được Phòng giao dịch NHCSXH Hương Trà cho vay 200 triệu đồng để đầu tư sản xuất, duy trì và tạo thêm việc làm.
Từ nguồn vốn này, gia đình tiếp tục đầu tư chăm sóc 2,6 ha sen. Mỗi năm, mô hình mang về khoảng 150 triệu đồng doanh thu; sau khi trừ chi phí, gia đình có thu nhập khoảng 60-70 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm thời vụ cho khoảng 3 lao động địa phương.
Với một hộ trực tiếp sản xuất như gia đình ông Thích, hiệu quả của khoản vay không chỉ thể hiện ở doanh thu hay lợi nhuận. Nguồn thu từ mô hình sen giúp gia đình trang trải cuộc sống, trả công lao động, có kinh phí tái đầu tư cho những vụ mùa tiếp theo và tiếp tục duy trì sản xuất trên chính diện tích đất của mình.
Nếu với ông Thích, đồng vốn chính sách giúp củng cố một sinh kế đang có thì tại xã Hưng Lộc, nguồn vốn ấy lại mở ra cơ hội để một người bắt đầu lại cuộc sống.
Anh Phạm Quốc Hoàng Vũ từng đối mặt với không ít khó khăn khi trở về địa phương sau khi chấp hành xong án phạt tù. Trở lại với gia đình cũng đồng nghĩa với việc anh phải tìm một công việc phù hợp, từng bước tạo thu nhập và ổn định cuộc sống.
Trong hoàn cảnh đó, anh Vũ được vay 100 triệu đồng theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg để đầu tư thu mua, kinh doanh phế liệu. Từ nguồn vốn chính sách, anh có thêm điều kiện bắt tay vào làm ăn, từng bước tạo dựng sinh kế.
“Ngày trở về, điều tôi lo nhất là không có vốn để làm ăn. Được Nhà nước cho vay theo Quyết định số 22, tôi mạnh dạn đầu tư thu mua phế liệu. Công việc giờ đã ổn định hơn, tôi chỉ mong chăm chỉ làm ăn, trả nợ đầy đủ và sống tốt để không phụ lòng tin của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương”, anh Vũ chia sẻ.
Với anh Vũ, khoản vay không đơn thuần là nguồn vốn đầu tư cho một cơ sở kinh doanh nhỏ. Quan trọng hơn, đó là điểm tựa để anh có việc làm, tạo thu nhập và từng bước khẳng định mình bằng lao động, từ đó chủ động hòa nhập trở lại với cộng đồng.
Còn tại phường Kim Trà, TP Huế, nguồn vốn TDCS mở thêm một hướng đi cho chị Nguyễn Thị Anh Thư, ở tổ dân phố Giáp Đông. Tháng 5/2026, chị được vay 110 triệu đồng để trang trải chi phí đi làm việc ở nước ngoài.
Khoản vay giúp chị giảm áp lực về chi phí ban đầu, có điều kiện tiếp cận cơ hội việc làm mới và yên tâm bắt đầu công việc. Với thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng, nguồn thu từ công việc mới tạo điều kiện để chị nâng cao thu nhập, tích lũy và chủ động hơn trong kế hoạch cuộc sống.
Ba trường hợp, ba nhu cầu khác nhau, nhưng cùng cho thấy một điều: giá trị của tín dụng chính sách không chỉ nằm ở số tiền được vay, mà ở khả năng biến nguồn vốn ấy thành một sinh kế phù hợp với từng người dân.
Để vốn chính sách đến đúng nơi, phát huy đúng giá trị
Ông Nguyễn Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc Chi nhánh NHCSXH TP Huế cho biết, từ thực tiễn đưa TDCS đến cơ sở, điều quan trọng không chỉ là đưa vốn đến tay người dân, mà phải bảo đảm vốn đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và đúng thời điểm.
Đến ngày 30/9/2026, tổng dư nợ tại Chi nhánh NHCSXH TP Huế đạt 6.399,1 tỷ đồng, với 91.802 hộ đang vay vốn. Đằng sau con số đó là hàng chục nghìn nhu cầu khác nhau về sản xuất, tạo việc làm, học tập, nhà ở và ổn định cuộc sống.
Cùng với nguồn vốn Trung ương, nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác qua NHCSXH ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng chính sách trên địa bàn.
Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND ngày 31/3/2026 của HĐND TP Huế quy định chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Chi nhánh NHCSXH TP Huế bằng nguồn vốn ngân sách địa phương, tạo thêm cơ sở để thành phố chủ động bố trí nguồn lực cho các nhu cầu tín dụng chính sách trên địa bàn.
Theo ông Tuấn, việc kết nối nguồn lực Trung ương và địa phương với hệ thống NHCSXH cùng mạng lưới triển khai tại cơ sở giúp đưa chính sách đến gần người dân hơn. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn là vốn phải đến đúng đối tượng, đúng mục đích và phát huy hiệu quả.
Từ tạo nguồn lực, đưa vốn đến đúng đối tượng đến hỗ trợ người dân sử dụng vốn hiệu quả, TDCS cần sự phối hợp đồng bộ của nhiều chủ thể. Nhà nước tạo cơ chế và nguồn lực; NHCSXH tổ chức triển khai; chính quyền cơ sở và các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp tuyên truyền, giám sát, hỗ trợ; còn người vay trực tiếp biến nguồn vốn thành việc làm, thu nhập và sinh kế.
Chính sự gắn kết ấy giúp một khoản vay không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt, mà còn tạo thêm cơ hội để người dân từng bước tự chủ trong cuộc sống.
Cũng theo ông Tuấn, phía sau mỗi khoản vay không chỉ là trách nhiệm hoàn trả vốn, mà còn là trách nhiệm sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, tạo ra thu nhập và từng bước nâng cao khả năng tự chủ.
Khi người vay làm ăn hiệu quả, nguồn vốn được thu hồi để tiếp tục đến với những người đang có nhu cầu. Vì thế, một khoản vay không dừng lại ở một hộ gia đình, mà có thể tiếp tục tạo thêm cơ hội cho những người khác.
Hai mươi bốn năm sau ngày thành lập NHCSXH, hiệu quả của TDCS tại Huế không chỉ được thể hiện qua nguồn vốn hay dư nợ, mà còn từ những sinh kế được duy trì, việc làm được tạo ra và những gia đình từng bước ổn định cuộc sống.
Bởi vậy, giá trị của tín dụng chính sách không chỉ nằm ở số vốn đã giải ngân hay dư nợ đang được quản lý, mà ở những gì nguồn vốn ấy giúp người dân tạo dựng: một mùa sen tiếp tục được gieo trồng, một người có thêm cơ hội bắt đầu lại và một lao động có thể bước tới một công việc mới… Từ những sinh kế cụ thể ấy, đồng vốn chính sách tiếp tục mở đường cho những cơ hội mới trên hành trình phát triển của người dân Huế.
Thùy Nhung
