Hội thảo là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng Festival Biển Nha Trang 2026, nhằm đề xuất các giải pháp bảo tồn nguồn tài nguyên chim yến tự nhiên và phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hòa. Khoảng 300 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học cùng đại diện hiệp hội và doanh nghiệp cùng dự.
Ông Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa phát biểu.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận hai nhóm nội dung chính gồm bảo tồn bền vững quần thể chim yến và bảo vệ thương hiệu Yến sào Khánh Hòa. Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, cho biết toàn tỉnh hiện sở hữu quần thể chim yến đảo thiên nhiên lớn nhất châu Á với 33 đảo yến và 173 hang yến tự nhiên. Đây là nguồn tài nguyên sinh học đặc hữu, đồng thời là nền tảng hình thành thương hiệu Yến sào Khánh Hòa - sản phẩm đặc trưng đã được khẳng định trên thị trường trong nước và quốc tế.
Theo ông Hoàng, nghề khai thác yến sào không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Khánh Hòa. Tuy nhiên, quần thể chim yến đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, suy giảm môi trường sống, đô thị hóa và đặc biệt là tình trạng săn bắt trái phép bằng lưới tàng hình, bẫy tận diệt cùng nhiều hình thức vi phạm khác. Những hành vi này làm suy giảm nguồn tài nguyên chim yến, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác, chế biến và giá trị thương hiệu yến sào của địa phương.
Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết địa phương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ đàn chim yến, ngăn chặn các hành vi săn bắt trái phép và bảo tồn nguồn tài nguyên sinh học đặc hữu. Kết quả hội thảo sẽ là cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn để tỉnh Khánh Hòa cùng các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo tồn chim yến, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và chống cạnh tranh không lành mạnh.
Bà Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa.
Tại hội thảo, bà Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa, cho biết tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu "Yến sào Khánh Hòa" ngày càng phức tạp, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội.
Theo thống kê của doanh nghiệp, hiện có 122 doanh nghiệp sử dụng trái phép dấu hiệu "Yến sào Khánh Hòa"; 280 tài khoản Facebook và website sử dụng dấu hiệu này để quảng bá, kinh doanh sản phẩm; 42 doanh nghiệp đăng ký tên thương mại và 55 đơn đăng ký nhãn hiệu có dấu hiệu tương tự, dễ gây nhầm lẫn với thương hiệu chính hãng.
Thương hiệu Yến sào Khánh Hòa đã được bảo hộ tại Việt Nam và nhiều quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Hàn Quốc, Singapore, Australia, New Zealand, Cộng hòa Séc và Vương quốc Anh. Tuy nhiên, cùng với giá trị thương hiệu ngày càng lớn, tình trạng hàng giả, hàng nhái cũng gia tăng, gây thiệt hại cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm đặc trưng của tỉnh.
Doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý về sở hữu trí tuệ, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để giám sát vi phạm trên môi trường số, đồng thời nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Săn bắt trái phép chim yến đang là vấn đề gây nhức nhối.
Liên quan đến quần thể chim yến, ông Đỗ Văn Hoan, Phó Trưởng phòng Giống vật nuôi (Cục Chăn nuôi và Thú y), thông tin nghề nuôi chim yến tại Việt Nam phát triển nhanh trong gần một thập niên qua. Đến năm 2026, cả nước có 29.896 nhà yến, tăng 7,14% so với năm trước. Hiện quần thể chim yến phân bố tại 23 tỉnh, thành phố, tập trung chủ yếu ở Đồng bằng sông Cửu Long, Duyên hải Nam Trung bộ - Tây Nguyên và Đông Nam Bộ.
Ông Hoan cho biết Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 211/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 5/8/2026, bổ sung nhiều chế tài xử lý vi phạm trong hoạt động nuôi chim yến. Theo đó, hành vi sử dụng loa dẫn dụ trong khu dân cư hoặc cách khu dân cư dưới 300m bị phạt từ 3-5 triệu đồng; vi phạm quy định về tiếng ồn bị phạt 5-10 triệu đồng; săn bắt, dẫn dụ chim yến trái quy định hoặc cơi nới nhà yến sai quy định bị phạt 10-15 triệu đồng, đồng thời áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Yến sào Khánh Hòa là thương hiệu yến sào duy nhất của Việt Nam đạt Thương hiệu Quốc gia.
Nói về giải pháp thúc đẩy ngành nghề yến sào, ông Phạm Kim Đăng - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Khánh Hòa hiện có khoảng 1.300 chủ nhà yến với 1.425 nhà yến, sản lượng khoảng 14 tấn, chiếm khoảng 6,02% sản lượng cả nước; đồng thời sở hữu quần thể 33 đảo và 173 hang yến. Giá trị sản xuất yến sào của Việt Nam hiện ước đạt khoảng 600 triệu USD/năm, tương đương khoảng 15.000 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu tổ yến đạt khoảng 200-300 triệu USD/năm. Sau khi Việt Nam và Trung Quốc ký Nghị định thư mới về xuất khẩu tổ yến vào tháng 4/2025, đến tháng 4/2026 đã có 20 doanh nghiệp được Hải quan Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu chính ngạch tổ yến.
"Tôi kêu gọi các địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tăng cường nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, kiểm soát săn bắt trái phép và phát huy hiệu quả mô hình liên kết '5 nhà' gồm Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà báo - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông để bảo vệ và phát triển bền vững quần thể chim yến - tài sản sinh học quý giá của đất nước", ông Đăng nhấn mạnh.
Thiên Thanh
