Chủ động phòng trừ sâu bệnh bảo vệ sản xuất lúa Hè Thu

Thăm đồng thường xuyên để phát hiện sâu bệnh, phòng trị kịp thời.

Đến thời điểm này, nông dân trong tỉnh đã xuống giống hơn 102,7 ngàn hecta lúa Hè Thu. Do lịch thời vụ khác nhau, các trà lúa trên đồng ruộng hiện phát triển không đồng đều: gần 80 ngàn hecta lúa hiện vẫn ở giai đoạn đầu vụ, bao gồm hơn 40,7 ngàn hecta lúa mạ và gần 40 ngàn hecta đang đẻ nhánh.

Ở phân khúc trà lúa sớm, hơn 13,1 ngàn hecta đang làm đòng, trổ và hơn 8,4 ngàn hecta đã chắc xanh, chuẩn bị chín. Một số diện tích xuống giống đón đầu vụ cũng đã thu hoạch rải rác với gần 600ha.

Theo ngành nông nghiệp, trong tuần qua, tổng diện tích lúa nhiễm sâu bệnh trên 5,3 ngàn hecta, tăng trên 1 ngàn hecta so với tuần trước. Mặc dù phần lớn đối tượng gây hại mới xuất hiện ở mức độ nhẹ, song diễn biến thời tiết bất lợi cùng điều kiện sinh trưởng của cây lúa đang tạo môi trường thuận lợi để dịch hại phát triển nhanh nếu không được quản lý kịp thời.

Trong đó, bệnh đạo ôn tiếp tục là dịch hại có diện tích nhiễm lớn nhất với gần 1,5 ngàn hecta, tăng 163ha so với tuần trước; đạo ôn lá xuất hiện trên 1,2 ngàn hecta, phổ biến từ 5-10%, gây hại chủ yếu trên trà lúa giai đoạn đẻ nhánh đến đòng trổ. Đạo ôn cổ bông ghi nhận 260ha nhiễm, phổ biến 5-10%, xuất hiện trên các trà lúa đang trổ đến chắc xanh.

Bệnh lem lép hạt tăng nhanh với diện tích nhiễm 552ha, tăng 487ha so với tuần trước. Đây là bệnh thường gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và năng suất hạt lúa trong giai đoạn trổ- chắc xanh nếu không được phòng trừ đúng thời điểm. Sâu cuốn lá cũng có chiều hướng gia tăng, gây hại trên 807ha, tăng 290ha so với tuần trước.

Mật độ phổ biến từ 10-20 con/m², xuất hiện trên trà lúa từ giai đoạn đẻ nhánh đến đòng trổ. Ngoài ra, bệnh cháy bìa lá ghi nhận 648ha nhiễm; bệnh đốm vằn xuất hiện trên 263ha; chuột gây hại khoảng 606ha. Một số đối tượng khác như bọ trĩ, tuyến trùng, bệnh vàng lá vi khuẩn, ngộ độc phèn, thối thân... xuất hiện rải rác. Điều đáng lưu ý là hầu hết các đối tượng sâu bệnh đều xuất hiện đúng vào thời điểm cây lúa đang bước vào giai đoạn sinh trưởng mẫn cảm.

Theo ông Nguyễn Tấn Tài (xã Tam Bình), mưa nhiều kéo dài khiến áp lực sâu bệnh trên đồng ruộng tăng lên, nhất là ở những trà lúa đang đẻ nhánh đến trổ. Vì vậy, công tác phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả nhất.

Khi phát hiện sớm, ông Tài chủ động áp dụng biện pháp phòng trừ ngay, từ việc thăm đồng thường xuyên, bón phân cân đối, điều tiết nước hợp lý đến sử dụng thuốc BVTV theo đúng khuyến cáo. Khi xử lý đúng thời điểm thì sâu bệnh không lây lan, vừa giảm chi phí sản xuất, vừa bảo đảm năng suất cuối vụ.

Theo khuyến cáo của ngành chuyên môn, trong điều kiện thời tiết hiện nay, biện pháp quan trọng nhất là tăng cường thăm đồng thường xuyên để phát hiện sớm đối tượng gây hại.

Đối với bệnh đạo ôn lá, đạo ôn cổ bông và lem lép hạt, khi phát hiện dấu hiệu chớm bệnh, nông dân cần ngưng bón phân đạm, không pha thuốc đặc trị với phân bón lá, đồng thời xử lý thuốc đặc hiệu kịp thời và tiếp tục theo dõi chặt chẽ những diện tích đã nhiễm bệnh.

Riêng đối với sâu cuốn lá, ngành nông nghiệp khuyến cáo không nên phun thuốc trừ sâu trên ruộng lúa dưới 40 ngày tuổi nhằm bảo tồn thiên địch, bởi ở giai đoạn này cây lúa vẫn có khả năng tự bù đắp phần lá bị hại khi mật độ sâu còn thấp. Trong giai đoạn đẻ nhánh chỉ nên phun thuốc khi mật độ sâu đạt khoảng 30-40 con/m²; giai đoạn đòng trổ tiến hành xử lý khi mật độ khoảng 15-20 con/m². Việc phun thuốc vào thời điểm sâu tuổi 1-3 sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Đối với bệnh đốm vằn, biện pháp phòng trừ hiệu quả cần được thực hiện ngay từ đầu vụ thông qua việc gieo sạ với mật độ hợp lý, bón phân cân đối giữa đạm, lân và kali, tránh bón thừa hoặc bón đạm muộn. Khi phát hiện bệnh, cần ngưng bón đạm, ngưng phun phân bón lá, rút nước cho ruộng khô và xử lý bằng thuốc đặc trị vào lúc trời mát.

Ngoài việc quản lý sâu bệnh, thời điểm mùa mưa cũng tiềm ẩn nguy cơ đổ ngã trên lúa. Do đó, nông dân cần bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm, bổ sung kali, canxi, silic nhằm giúp thân, rễ lúa cứng cáp, tăng khả năng chống chịu trước gió mạnh và mưa lớn. Trước thu hoạch khoảng 7-10 ngày nên rút nước để mặt ruộng khô, thuận lợi cho thu hoạch và hạn chế đổ ngã.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình- Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV, cùng với biện pháp kỹ thuật, việc sử dụng thuốc BVTV đúng cách đóng vai trò hết sức quan trọng. Nông dân cần tuân thủ nghiêm nguyên tắc “4 đúng”: đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp; đồng thời thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng đưa đến nơi quy định để hạn chế ô nhiễm môi trường.

Trước nguy cơ sâu bệnh tiếp tục gia tăng do thời tiết mưa nhiều, việc chủ động phòng ngừa hơn là xử lý khi dịch hại bùng phát sẽ giúp giảm chi phí sản xuất, bảo vệ năng suất và chất lượng lúa Hè Thu. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành chuyên môn và người dân trong theo dõi đồng ruộng, áp dụng đúng biện pháp kỹ thuật sẽ là yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ an toàn sản xuất trong vụ lúa năm nay.