Tăng cường phòng, chống dịch bệnh, hướng tới chăn nuôi an toàn

Người chăn nuôi cần nâng cao ý thức phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi.

Từ đầu năm 2026 đến nay, ngành nông nghiệp tiếp tục phối hợp với các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia thực hiện tiêm phòng nhằm bảo vệ đàn vật nuôi. Đồng thời, vận động người CN chủ động khai báo dịch bệnh, không giấu dịch, không bán chạy động vật mắc bệnh. Qua đó, dịch bệnh cơ bản được kiểm soát tốt.

Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, CN nhỏ lẻ vẫn còn chiếm đa số (khoảng 70-80%). Phần lớn người CN nhỏ lẻ chưa quan tâm đến việc phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi, vaccine phòng bệnh dịch tả heo châu Phi chưa được người dân hưởng ứng tiêm phòng do giá vaccine cao.

Virus bệnh dịch tả heo châu Phi có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường, đường lây truyền phức tạp; người CN không khai báo kịp thời khi có dịch bệnh xảy ra nên dịch bệnh có khả năng tiếp tục phát sinh và lây lan. Từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh dịch tả heo châu Phi đã xảy ra tại 10 hộ của 10 ấp, khóm thuộc 8 xã, phường, tiêu hủy gần 20 tấn heo.

Bên cạnh đó, công tác kiểm soát giết mổ còn gặp khó. Hiện nay còn 214 cơ sở, hộ giết mổ heo với hình thức nhỏ lẻ, hộ gia đình; 1 nhân viên hợp đồng kiểm soát giết mổ phải thực hiện đóng dấu kiểm soát giết mổ 7-8 hộ/đêm, không thể kiểm tra lâm sàng trước, trong và sau khi giết mổ mà chủ yếu thực hiện đóng dấu kiểm soát giết mổ trên thân thịt sau khi gia súc đã được giết mổ. Ngoài ra, còn một số hộ giết mổ động vật còn trốn tránh, không đưa động vật vào cơ sở giết mổ tập trung để giết mổ theo quy định.

Việc tái đàn trong CN còn chậm do giá con giống cao trong khi đó sản phẩm CN không ổn định nên ảnh hưởng đến tâm lý của người CN. Nguồn lực đầu tư cho phát triển CN chưa tương xứng với nhu cầu và chỉ tiêu tăng trưởng. Quy mô đầu tư dàn trải, thiếu mô hình sản xuất tập trung quy mô công nghiệp nên không tác động tích cực đến tăng trưởng giá trị sản xuất của ngành.

Tỉnh chỉ có một số xã có đất nông nghiệp khác hoặc đất CN trang trại tập trung để xây dựng trang trại CN nhưng diện tích rất hạn chế nên việc chuyển đổi đất rất khó hoặc không thể thực hiện. Đối với các trại CN tư nhân chưa thực hiện chuỗi liên kết chỉ bán thông qua thương lái “hợp đồng miệng”, nên giá cả CN do thương lái quyết định.

Ông Ngô Đức Thạnh- Chi cục trưởng Chi cục CN và Thú y cho biết: Tình hình dịch bệnh trên đàn vật nuôi hiện vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ do xuất hiện biến chủng mới, trong khi hiệu quả vaccine chưa đạt như kỳ vọng. Dịch bệnh vẫn xảy ra rải rác, chủ yếu tại hộ CN nhỏ lẻ, chưa đảm bảo điều kiện an toàn sinh học. Người CN cũng đối mặt với khó khăn khi giá thức ăn CN tiếp tục tăng, ảnh hưởng đến chi phí và tâm lý tái đàn của người dân.

Theo Chi cục CN và Thú y, hiện nay do ảnh hưởng của thời tiết giao mùa làm giảm sức đề kháng của đàn vật nuôi; bệnh dịch tả heo châu Phi chưa được kiểm soát. Đặc thù của tỉnh CN hộ gia đình, nhỏ lẻ, chưa áp dụng biện pháp CN an toàn sinh học; tỷ lệ tiêm phòng các loại vaccine phòng bệnh truyền nhiễm cho vật nuôi chưa đạt bảo hộ cho đàn vật nuôi nên khó kiểm soát dịch bệnh.

Thời gian tới, ngành CN sẽ tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên đàn vật nuôi; theo dõi tiến độ tiêm phòng các loại vaccine và triển khai thực hiện hiệu quả kế hoạch tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường gắn với tiêm phòng. Đồng thời, giám sát chặt hoạt động nhập- xuất động vật tại cơ sở thu gom, giết mổ (cả tập trung và nhỏ lẻ); tiếp tục thực hiện kiểm dịch gốc tại trang trại, cơ sở thu gom, bãi trung chuyển và duy trì giám sát định kỳ.

Theo dõi, tham mưu triển khai kế hoạch xây dựng mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung giai đoạn 2026-2030; đề xuất đầu tư nâng cấp hệ thống giết mổ, từng bước xóa bỏ điểm nhỏ lẻ, tự phát. Công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y tiếp tục được tăng cường, gắn với kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động giết mổ, sơ chế, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật trên địa bàn tỉnh.

Theo ngành chức năng, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh trên đàn vật nuôi, yêu cầu đặt ra là phải triển khai đồng bộ, quyết liệt giải pháp kiểm soát dịch bệnh gắn với ổn định và phát triển sản xuất CN.

Đồng chí Châu Văn Hòa- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Thời gian tới, đơn vị có liên quan cần tăng cường kiểm soát dịch bệnh ngay từ cửa ngõ ra, vào tỉnh, bố trí hợp lý điểm kiểm soát nhằm quản lý chặt nguồn động vật lưu thông. Triển khai hiệu quả kế hoạch phòng, chống dịch; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, công khai tình hình dịch bệnh để người dân chủ động phòng ngừa; mỗi xã, phường bố trí cán bộ thú y phụ trách địa bàn. Tập trung phát triển hệ thống giết mổ tập trung, vận động người dân tham gia, xây dựng phương án cụ thể, công khai địa điểm, từng bước chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, không đảm bảo quy định. Đặc biệt, cần kiểm soát hiệu quả bệnh dịch tả heo châu Phi và dịch bệnh nguy hiểm khác, tạo điều kiện để người CN yên tâm sản xuất, mạnh dạn tái đàn, hướng tới phát triển CN bền vững trong thời gian tới.