Diễn đàn rà soát di cư quốc tế lần thứ hai (International Migration Review Forum-IMRF) đã diễn ra từ ngày 05-08/5/2026 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Hoa Kỳ trong bối cảnh di cư quốc tế tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức phức tạp, từ khoảng trống trong quản trị di cư, việc thiếu các kênh di cư hợp pháp, an toàn đến sự gia tăng của các mạng lưới mua bán người, đưa người di cư trái phép và các hình thức bóc lột mới trên môi trường số.
Diễn đàn IMRF nhằm rà soát kết quả triển khai Thỏa thuận toàn cầu về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự (Thỏa thuận GCM) kể từ Diễn đàn lần thứ nhất vào năm 2022, đồng thời thảo luận cơ hội, thách thức đối với di cư và xác định các ưu tiên hợp tác trong giai đoạn tiếp theo. Diễn đàn thu hút sự tham gia đông đảo của gần 130 quốc gia, nhiều tổ chức quốc tế và các bên liên quan.
Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao) Phan Thị Minh Giang phát biểu tại phiên thảo luận chung. Nguồn: Bộ Ngoại giao
Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh, di cư tiếp tục đóng góp quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và phát triển xã hội, đồng thời bày tỏ quan ngại trước tình trạng mua bán người và số người tử vong trên các tuyến đường di cư gia tăng trong thời gian qua với khoảng 200.000 nạn nhân bị mua bán và hơn 15.000 người thiệt mạng hoặc mất tích. Khẳng định Thỏa thuận GCM là khuôn khổ quan trọng của hợp tác đa phương về di cư, Tổng Thư ký Liên hợp quốc đề ra 6 ưu tiên hành động, trọng tâm là bảo vệ quyền con người, mở rộng các lựa chọn di cư hợp pháp và triệt phá các mạng lưới tội phạm mua bán người và đưa người di cư trái phép, qua đó bảo đảm quản trị di cư phải được “neo giữ dựa trên phẩm giá, tính nhân văn và quyền con người”.
Bà Amy Pope, Tổng giám đốc Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) kiêm Điều phối viên Mạng lưới di cư của Liên hợp quốc (UN Migration Network), khẳng định, niềm tin giữa các quốc gia là yếu tố then chốt để duy trì hợp tác đa phương và xây dựng hệ thống quản trị di cư công bằng. Tổng giám đốc IOM kêu gọi cộng đồng quốc tế tập trung vào 4 mục tiêu chính, đặc biệt là việc giảm thiểu tử vong trên các hành trình di cư và triệt phá các mạng lưới mua bán người và đưa người di cư trái phép, đồng thời biến các cam kết thành hành động thực tiễn để bảo đảm các hành trình di cư an toàn và hợp pháp.
Phát biểu tại phiên thảo luận chung, đại diện Việt Nam, Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự Phan Thị Minh Giang nhận định tình hình di cư toàn cầu đang tiếp tục diễn biến phức tạp; khoảng trống trong quản trị di cư và việc thiếu các kênh di cư hợp pháp đang khiến người di cư dễ bị tổn thương hơn, trong khi tình trạng mua bán người và đưa người di cư trái phép ngày càng tinh vi với các hình thức bóc lột mới liên quan đến công nghệ số và cưỡng ép tham gia các hoạt động phạm tội tại các trung tâm lừa đảo. Trong bối cảnh đó, Việt Nam khẳng định Thỏa thuận GCM tiếp tục là khuôn khổ quan trọng thúc đẩy đối thoại và hợp tác thực chất về di cư, phù hợp với điều kiện và ưu tiên của mỗi quốc gia.
Phó Cục trưởng Phan Thị Minh Giang phát biểu tại phiên thảo luận bàn tròn. Nguồn: Bộ Ngoại giao
Khẳng định Việt Nam kiên trì cách tiếp cận “cân bằng, lấy con người làm trung tâm” trong quản trị di cư, bà Phan Thị Minh Giang cho biết Việt Nam tích cực thực hiện Kế hoạch triển khai Thỏa thuận GCM ban hành năm 2020, nổi bật là trong việc tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật, thúc đẩy các lựa chọn di cư hợp pháp, an toàn thông qua hợp tác lao động song phương, tuyển dụng công bằng và giảm thiểu chi phí di cư, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý di cư, bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu về di cư nhằm phục vụ hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu. Đại diện Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết của việc mở rộng các kênh di cư hợp pháp, bền vững, tăng cường hợp tác theo các tuyến đường di cư và thúc đẩy cách tiếp cận lấy nạn nhân làm trung tâm trong phòng, chống mua bán người và đưa người di cư trái phép, đồng thời cam kết hợp tác xây dựng với các đối tác nhằm thúc đẩy triển khai Thỏa thuận GCM.
Sau 4 ngày làm việc, các quốc gia đã nhất trí thông qua Tuyên bố tiến độ, trong đó đánh giá các kết quả đạt được, những khó khăn, thách thức còn tồn tại và xác định các ưu tiên trong giai đoạn tiếp theo nhằm thúc đẩy quản trị di cư an toàn, trật tự và lấy con người làm trung tâm. Diễn đàn rà soát Di cư quốc tế lần thứ ba sẽ diễn ra vào năm 2030.
