Phát triển năng lực tự học
Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh cần có 10 năng lực cốt lõi, trong đó năng lực tự chủ và tự học đóng vai trò nền tảng. Nhận thức rõ điều này, các cơ sở giáo dục đã chú trọng xây dựng văn hóa đọc trong trường học với phương châm: sách là “người dẫn đường” cho sự đổi mới và phát triển.
Tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (xã Ea Phê), mô hình thư viện thân thiện với nhiều hoạt động phong phú đã giúp học sinh từng bước hình thành kỹ năng học tập suốt đời.
Cô Trần Thị Thanh Nhàn, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, từ năm học 2022 - 2023, nhà trường đã đưa tiết đọc thư viện vào thời khóa biểu chính khóa. Mỗi tuần, học sinh có một tiết đọc thư viện và được giáo viên hướng dẫn cách chọn sách theo chủ đề, tổ chức trò chơi đố vui để tạo không khí sôi nổi, vui vẻ.
Em Nguyễn Đình Thiên Tú (lớp 3B) hào hứng: “Em rất thích thư viện bởi không gian thoáng mát, sách đa dạng giúp em có nhiều lựa chọn”.
 |
| Học sinh Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (xã Ea Phê) đọc sách tại thư viện trường. |
Tại Trường THCS Nguyễn Thị Định (xã Ia Rvê), văn hóa đọc được thực hiện dựa trên chiến lược: "Văn hóa đọc - Thủ lĩnh của sự thay đổi". Nhà trường triển khai chuỗi hoạt động sáng tạo như: Ngày hội đọc sách, mô hình "Thư viện xanh" đưa sách ra khỏi bốn bức tường, cuộc thi "Gia đình đọc sách". Đặc biệt, các "Góc chia sẻ" là nơi học sinh viết cảm nhận và gửi gắm những cánh thiệp tri ân tự làm gửi tặng cha mẹ, thầy cô.
Sự nỗ lực bền bỉ của Trường THCS Nguyễn Thị Định đã mang lại những thay đổi rõ rệt trong thói quen, tư duy học tập của học sinh. Em Nguyễn Ngọc Nhã Uyên (lớp 7A) chia sẻ: “Hoạt động mỗi tuần một cuốn sách hay giúp em tiếp cận nhiều đầu sách quý. Em không còn thấy việc học là áp lực mà là một hành trình tự khám phá”. Với em Lê Thanh Ngân (lớp 9), thói quen đọc sách hằng ngày giúp em biết cách tra cứu, chọn lọc thông tin, từ đó năng lực tự học tiến bộ rõ rệt.
Thúc đẩy đổi mới toàn diện
Để thu hút học sinh, vai trò của người quản lý thư viện rất quan trọng. Cô Tạ Thị Nguyệt, nhân viên thư viện Trường Tiểu học Trần Quốc Toản chia sẻ, nhà trường luôn cố gắng tạo không gian thân thiện, sắp xếp sách khoa học và giới thiệu sách mới thường xuyên để đưa sách đến gần với học sinh, khơi gợi sự tò mò của các em với sách, tạo môi trường để học sinh yêu sách ngay từ bậc tiểu học.
Ở góc độ quản lý trường học, việc xây dựng văn hóa đọc phải được thực hiện đồng bộ ở các khối lớp, xuyên suốt qua các năm học. Đây chính là nền tảng cốt lõi để khơi dậy và phát huy năng lực tự học, tự khám phá của học sinh.
 |
| Tiết đọc tại thư viện của học sinh Trường THCS Nguyễn Thị Định (xã Ia Rvê). |
Cô Nguyễn Thị Trâm, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Thị Định cho rằng, việc xây dựng văn hóa đọc nhằm đánh thức niềm đam mê khám phá, giúp học sinh chủ động học tập, nghiên cứu và có “nơi” để tìm kiếm tài liệu. Khi yêu thích đọc sách, các em sẽ sở hữu “chiếc chìa khóa vạn năng” tự giải quyết các vấn đề trong học tập và cuộc sống.
Theo đánh giá của ngành giáo dục, sự đổi mới hoạt động thư viện trường học đã giúp học sinh có không gian mở để học tập. Qua đó, các em có thể mở rộng vốn từ, nâng cao khả năng diễn đạt và tự tin trong thuyết trình, đóng kịch ở các môn học khác tại trường. Quan trọng hơn, văn hóa đọc chính là nền tảng của văn hóa học đường, giúp học sinh hình thành những phẩm chất tốt đẹp, đặc biệt là lòng nhân ái, sự sẻ chia.
Bà Võ Thị Minh Duyên, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT, khẳng định: “Khi có sự đầu tư đúng mức về không gian và sự tâm huyết của lãnh đạo trường, nhân viên thư viện, giáo viên, học sinh sẽ tích cực hơn với việc đến với sách và văn hóa đọc. Sở khuyến khích nhân rộng các mô hình “Thư viện xanh”, “Thư viện thân thiện” trên toàn tỉnh nhằm tạo ra môi trường giáo dục hiện đại, lấy người học làm trung tâm”.
Thanh Hường
