Chủ động giám sát thị trường, hỗ trợ giải quyết khiếu nại
Được thành lập từ năm 2007, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An từng bước khẳng định vai trò trong công tác tuyên truyền pháp luật, giám sát thị trường, tiếp nhận phản ánh và hỗ trợ giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng.
Tính đến tháng 10/2026, Hội có 7.652 hội viên, gồm 15 chi hội tập thể với 983 hội viên, 17 chi hội liên kết với 6.385 hội viên và 120 hội viên cá nhân chính thức. Mạng lưới hội viên là cơ sở để Hội triển khai các hoạt động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh.
Ông Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An cho biết, thời gian qua, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An đã chủ động phối hợp với Sở Công Thương, Chi cục Quản lý thị trường và các cơ quan liên quan triển khai Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023; đẩy mạnh phổ biến pháp luật, hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam hằng năm, vận động doanh nghiệp kinh doanh trung thực, có trách nhiệm và khuyến khích người dân hình thành thói quen tiêu dùng an toàn, bền vững.
Lễ phát động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam năm 2026.
Công tác tuyên truyền được thực hiện thông qua nhiều hình thức, từ các chuyên đề trên Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh đến tập huấn trực tiếp tại cơ sở. Nội dung tập trung vào chức năng, nhiệm vụ của Hội; cách nhận biết hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ; biện pháp phòng tránh rủi ro khi mua sắm và hạn chế sử dụng túi nilon để bảo vệ môi trường.
Song song với tuyên truyền, Hội tích cực tham gia các hoạt động giám sát, kiểm tra nhằm góp phần phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng. Trong giai đoạn 2024-2026, Hội tham gia các đoàn giám sát nguy cơ gây ô nhiễm thực phẩm do Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm tỉnh tổ chức. Qua kiểm nghiệm, cả 45 mẫu thực phẩm bổ sung được lấy đều đạt các chỉ tiêu theo quy định.
Hội cũng phối hợp với đoàn thanh tra của Sở Khoa học và Công nghệ lấy 10 mẫu xăng dầu và 58 mẫu vàng tại các cơ sở kinh doanh trên địa bàn tỉnh; tham gia giám sát việc lấy mẫu sữa tại nhà máy Vinamilk. Ngoài ra, Hội phối hợp với các cơ quan chức năng giám sát việc lấy mẫu xăng E10 trên toàn tỉnh, đồng thời làm việc với Công ty Cổ phần Cấp nước Nghệ An về hoạt động kiểm định đồng hồ đo nước và cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng.
Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An phối hợp với Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra tại các cây xăng.
Những hoạt động này cho thấy phạm vi giám sát của Hội trải rộng trên nhiều lĩnh vực, góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng giám sát việc chấp hành các quy định liên quan, bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.
Trong công tác tiếp nhận, tư vấn và giải quyết khiếu nại, Hội đã hỗ trợ xử lý các phản ánh liên quan đến chất lượng hàng hóa, dịch vụ khám, chữa bệnh, hợp đồng cung cấp nước sinh hoạt và trách nhiệm bảo hành sản phẩm.
Đổi mới phương thức hoạt động, thích ứng với môi trường số
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An vẫn gặp không ít khó khăn. Do hướng dẫn của các cấp có thẩm quyền về hoạt động của tổ chức Hội chưa rõ ràng, UBND tỉnh chưa ban hành quyết định giao nhiệm vụ và cấp kinh phí hoạt động. Kinh phí, trang thiết bị phục vụ công việc chủ yếu do các cá nhân tự đóng góp; phần lớn cán bộ Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và hội viên đều hoạt động kiêm nhiệm.
Trong khi đó, một bộ phận người tiêu dùng còn có tâm lý ngại va chạm, chấp nhận rủi ro và không muốn cung cấp thông tin khi quyền lợi bị xâm phạm. Điều này gây khó khăn cho việc tiếp nhận, xác minh và xử lý các vụ việc.
Đặc biệt, các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng đang có xu hướng dịch chuyển mạnh lên không gian mạng. Bên cạnh hàng giả, hàng kém chất lượng trong hoạt động kinh doanh truyền thống, người tiêu dùng còn đối mặt với tình trạng gian lận trong thương mại điện tử, quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội và thu thập thông tin cá nhân trái phép.
Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An thực hiện các chuyên đề tuyên truyền về quyền lợi người tiêu dùng.
Theo Chủ tịch Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An, từ thực tế đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực tiếp nhận thông tin, tư vấn pháp lý và phối hợp giải quyết khiếu nại. Việc duy trì cách làm đơn lẻ, thụ động sẽ khó đáp ứng yêu cầu bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng.
Một trong những giải pháp được Hội xác định là phát triển mạng lưới tổ chức tại cơ sở, mở rộng các chi hội, tổ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở cấp xã, phường; nghiên cứu hình thành các điểm tư vấn tại trung tâm thương mại, chợ truyền thống, khu công nghiệp và trường đại học, cao đẳng. Đồng thời, huy động lực lượng đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, cộng tác viên pháp lý và người có uy tín tại địa phương tham gia tuyên truyền, phát hiện sớm dấu hiệu vi phạm.
Việc xây dựng các kênh tiếp nhận phản ánh trên nền tảng số và tổng đài tư vấn cũng được đặt ra nhằm giúp người tiêu dùng dễ dàng gửi thông tin, phản ánh và khiếu nại, không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý.
Đặc biệt, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành được xem là giải pháp quan trọng. Hội cần tiếp tục tăng cường phối hợp với Sở Công Thương, Chi cục Quản lý thị trường, Công an tỉnh và các cơ quan chức năng trong chia sẻ thông tin, chuyển giao những vụ việc có dấu hiệu vi phạm hành chính hoặc hình sự.
Cần cơ chế hỗ trợ để Hội phát huy vai trò
Để nâng cao năng lực hoạt động của Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng địa phương, bên cạnh nỗ lực tự đổi mới, cần có sự hỗ trợ về cơ chế, kinh phí và chuyên môn từ các cấp, ngành.
Đối với tỉnh Nghệ An, việc sớm ban hành quyết định giao nhiệm vụ gắn với bố trí kinh phí hoạt động thường xuyên theo quy định đối với tổ chức xã hội được Nhà nước giao nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng. Cùng với đó, cần quan tâm hỗ trợ điều kiện làm việc và trang thiết bị công nghệ thông tin để Hội từng bước chuyển đổi số trong tiếp nhận, xử lý phản ánh và giải quyết khiếu nại.
Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Nghệ An hỗ trợ giải quyết vụ việc khiếu nại của khách hàng.
Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của địa phương cũng mong muốn được tập huấn chuyên sâu cho cán bộ Hội về kỹ năng thu thập chứng cứ số, hòa giải tranh chấp thương mại điện tử và quy trình đại diện khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích cộng đồng. Việc hoàn thiện, chia sẻ cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng sẽ hỗ trợ các Hội địa phương tra cứu thông tin doanh nghiệp vi phạm, kịp thời triển khai cảnh báo.
Về phía doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề, cần chủ động phối hợp xây dựng quy trình tiếp nhận, giải quyết khiếu nại của khách hàng; công khai, minh bạch điều kiện giao dịch, hợp đồng mẫu và thông tin hàng hóa, dịch vụ. Đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân, cung cấp thông tin chính xác và bảo đảm quyền lợi khách hàng càng cần được coi trọng.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phát triển sản xuất, thương mại bền vững có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau. Một thị trường minh bạch sẽ tạo dựng niềm tin, thúc đẩy tiêu dùng và mở rộng sản xuất; ngược lại, doanh nghiệp nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ sẽ mang đến nhiều lựa chọn tốt hơn cho người dân.
Nâng cao năng lực hoạt động của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng địa phương không chỉ nhằm giải quyết các vụ việc khiếu nại riêng lẻ mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh hiện đại, văn minh, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
