Cạnh tranh thu hút nhân lực tinh hoa
Sáng 30/9/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV Nam Bộ) tổ chức tọa đàm “TP. Hồ Chí Minh: Bài toán thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới”.
Đại biểu tham dự sự kiện.
TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với việc mở rộng không gian kinh tế, tái cấu trúc các động lực tăng trưởng và từng bước hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm.
Trong quá trình này, nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố quan trọng đối với chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh dài hạn. Khi các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số, tài chính, bán dẫn, AI, R&D, logistics và dịch vụ giá trị gia tăng cao phát triển, yêu cầu về nhân lực cũng thay đổi. Cuộc cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng gắn với khả năng thu hút chuyên gia và lao động trình độ cao.
Chia sẻ tại tọa đàm, ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố đang chuyển từ tư duy thu hút đầu tư dựa vào số lượng, đất đai và lao động giá rẻ sang ưu tiên chất lượng.
Ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh.
Theo ông Quách Ngọc Tuấn, việc hợp nhất không gian hành chính của TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu tạo điều kiện tái cấu trúc các cực tăng trưởng và tăng tính bổ trợ trong chuỗi giá trị.
Trong cấu trúc mới, khu vực trung tâm tập trung vào tài chính quốc tế, thương mại, dịch vụ, giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Khu vực phía Bắc, gồm TP. Thủ Đức và Bình Dương trước đây, hướng tới công nghiệp sinh thái, thông minh và đổi mới sáng tạo, với các lĩnh vực như vi mạch bán dẫn, AI và trung tâm dữ liệu. Khu vực phía Đông Nam phát huy lợi thế về kinh tế biển, cảng biển, logistics và năng lượng sạch.
Sở Tài chính cho biết, tiêu chí thu hút đầu tư được mở rộng từ quy mô vốn đăng ký sang hiệu quả tài chính, hàm lượng công nghệ, tiêu chuẩn xanh và năng lượng tái tạo. 9 tháng năm 2026, vốn FDI đăng ký tại TP. Hồ Chí Minh đạt hơn 17,2 tỷ USD, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ năm 2025 và vượt 56,6% mục tiêu cả năm.
Theo ông Quách Ngọc Tuấn, cùng với thu hút FDI, Thành phố cần gắn chiến lược đầu tư với phát triển nhân lực, tăng hợp tác đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; cải thiện môi trường đầu tư, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước và tạo điều kiện về môi trường sống, làm việc cho nhân lực chất lượng cao.
Nhà ở gắn với chiến lược nhân lực
Tại tọa đàm, các chuyên gia, diễn giả tập trung phân tích bài toán chuyển lợi thế thu hút dòng vốn quốc tế thành lợi thế thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao. Khi các trung tâm việc làm mới, đặc biệt tại cực tăng trưởng phía Bắc kết nối TP. Thủ Đức và Bình Dương trước đây, phát triển công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, nhu cầu về hạ tầng xã hội cũng tăng theo.
Các chuyên gia, diễn giả trao đổi về cơ chế phối hợp đa bên, quy hoạch không gian sống, hạ tầng an cư và giải pháp thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao tại tọa đàm.
Trong khi đó, nguồn cung nhà ở phù hợp vẫn tập trung nhiều tại khu vực trung tâm cũ. Khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc có thể trở thành rào cản đối với việc thu hút nhân lực chất lượng cao.
Các diễn giả cho rằng, nhà ở dành cho chuyên gia cần được nhìn trong tổng thể quy hoạch đô thị, gắn với nơi làm việc, giao thông, trường học, y tế, không gian xanh và dịch vụ.
Ông Võ Kiệt, Giám đốc - Trưởng Bộ phận tiếp thị nhà ở CBRE Việt Nam cho biết, sau khi TP. Hồ Chí Minh sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, quy mô dân số và kinh tế mở rộng, tạo thêm dư địa phát triển nhu cầu nhà ở, trong đó có nhà thuê phục vụ chuyên gia và lao động chất lượng cao.
Ông Võ Kiệt, Giám đốc - Trưởng Bộ phận tiếp thị nhà ở CBRE Việt Nam.
Theo ông Võ Kiệt, giá nhà tại khu vực lõi trung tâm tăng cao, trong khi giá thuê chưa tăng tương xứng, gây áp lực lên hiệu suất khai thác cho thuê. Hạ tầng giao thông giúp các khu vực ngoài vùng lõi kết nối tốt hơn với trung tâm.
Theo số liệu ông Võ Kiệt chia sẻ, TP. Hồ Chí Minh có khoảng 14,05 triệu dân tương tác thực tế, trong đó 4,88 triệu người thuộc lực lượng lao động từ 18 - 49 tuổi và hơn 75.000 chuyên gia làm việc trong các lĩnh vực công nghệ cao. Đây là nhóm khách hàng tiềm năng của thị trường nhà thuê. CBRE ghi nhận các dự án cách ga Metro dưới 5 phút đi bộ có mức thặng dư giá thuê từ 12 - 25%.
Xây dựng hệ sinh thái giữ chân nhân tài
Từ góc độ quy hoạch, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, mô hình đô thị tích hợp “all-in-one” - “tất cả trong một” là hướng Thành phố đang xây dựng.
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh.
Theo ông Phạm Bình An, Thành phố cần tính đến nhiều khía cạnh phục vụ nhân tài. Một chuyên gia đến TP. Hồ Chí Minh làm việc có thể đi cùng gia đình, con cái hoặc người lớn tuổi. Vì vậy, chất lượng sống cần được xem xét trên phạm vi rộng.
Ngoài quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, Thành phố có kế hoạch triển khai cụ thể, trong đó có quy hoạch phân khu chất lượng cao. Ông Phạm Bình An cho rằng, Luật Phát triển đô thị 2026 là công cụ thể chế quan trọng để đưa các mục tiêu phát triển thành hành động thực tế.
Từ góc độ thị trường lao động, bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc Vận hành Công ty Manpower Việt Nam cho rằng, cạnh tranh nhân lực của TP. Hồ Chí Minh đã mở rộng ra phạm vi quốc tế. Theo bà, các lĩnh vực AI, bán dẫn và tự động hóa đang có nhu cầu nhân lực lớn, trong khi nguồn cung trong nước chưa đáp ứng đủ. Thành phố cần có giải pháp thu hút nhân lực quốc tế.
Bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc Vận hành Công ty Manpower Việt Nam.
Bà Võ Thị Bích Thủy cũng đề cập khả năng thu hút Việt kiều trở về làm việc. Theo bà, nhóm này có lợi thế về ngôn ngữ, được đào tạo và có kinh nghiệm quốc tế.
Trong khi đó, ông Võ Nguyên Hưng, Giám đốc Nhân sự Quốc gia Công ty TNHH Ipsos Việt Nam cho biết, doanh nghiệp có thể hỗ trợ chuyên gia, nhà quản lý nước ngoài về công việc, thu nhập, phúc lợi và một số dịch vụ.
Tuy nhiên, để giữ chân chuyên gia lâu dài, nhiều yếu tố nằm ngoài phạm vi hỗ trợ của doanh nghiệp. Theo ông, chuyên gia nước ngoài còn quan tâm đến môi trường sống, giáo dục cho con cái, giải trí và kết nối hạ tầng quốc tế.
Các ý kiến tại tọa đàm cho thấy bài toán nhân lực cần được đặt trong tổng thể phát triển đô thị và kinh tế. Qua các tham luận, dữ liệu thị trường và trao đổi trực tiếp, tọa đàm góp phần nhận diện những vấn đề trong thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế. Từ đó, các ý kiến gợi mở hướng tiếp cận về chính sách, quy hoạch và phối hợp giữa các bên, phù hợp với yêu cầu phát triển mới của TP. Hồ Chí Minh.
