Diện mạo mới trên vùng đất khó
Trở lại xã Phiêng Cằm những ngày đầu tháng 11, khi tiết trời vùng cao bắt đầu se lạnh, chúng tôi cảm nhận rõ những đổi thay trên vùng đất này. Con đường dẫn vào trung tâm xã không còn quanh co, lầy lội như trước mà đã được trải nhựa. Từ trung tâm xã, những tuyến đường bê tông tiếp tục vươn đến các thôn, bản, nối liền những khu dân cư nằm rải rác trên sườn núi.
Dọc hai bên đường, những ngôi nhà xây kiên cố, nhà sàn khang trang nổi bật giữa màu xanh núi rừng. Điện lưới quốc gia đã thắp sáng nhiều bản làng, giúp người dân cải thiện điều kiện sinh hoạt, tiếp cận thông tin và học hỏi những mô hình sản xuất hiệu quả.
Một góc xã Phiêng Cằm (Ảnh: PV).
Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Phiêng Cằm cho biết: Xã được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Chiềng Nơi và xã Phiêng Cằm (cũ). Toàn xã hiện có 6 dân tộc cùng sinh sống, chủ yếu là Thái, Mông, Khơ Mú... tại 15 thôn, bản, với gần 3.000 hộ, khoảng 14.000 nhân khẩu; tổng diện tích tự nhiên khoảng 28.000 ha.
Là xã vùng III, xuất phát điểm kinh tế thấp, địa hình phức tạp, dân cư phân bố không tập trung, Phiêng Cằm từng gặp nhiều trở ngại trong phát triển kinh tế - xã hội. Xác định giao thông là khâu đột phá, những năm qua, địa phương đã tranh thủ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia để bê tông hóa hàng chục kilômét đường liên bản, nội bản, xây dựng mới và sửa chữa nhiều cầu treo dân sinh. Đặc biệt, tuyến đường nối từ quốc lộ 4G vào trung tâm xã dài 28 km được rải nhựa, tạo thuận lợi cho đi lại, giao thương hàng hóa.
Có đường thuận lợi, nông sản của người dân cũng dễ dàng đến với thị trường. Việc vận chuyển vật tư phục vụ sản xuất, hàng hóa thiết yếu và các sản phẩm nông nghiệp không còn quá phụ thuộc vào điều kiện thời tiết như trước. Những công trình giao thông vì thế không chỉ làm thay đổi diện mạo bản làng mà còn mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân vùng cao.
Cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước, sự đồng thuận, chung sức của nhân dân là điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới ở Phiêng Cằm. Xác định người dân vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng, cấp ủy, chính quyền xã chú trọng tuyên truyền, vận động bà con tham gia chỉnh trang hạ tầng, cải thiện môi trường sống.
Những tuyến đường liên bản được cứng hóa thuận lợi cho người dân đi lại (Ảnh: PV).
Hưởng ứng chủ trương mở rộng giao thông nông thôn, nhiều hộ dân đã tự nguyện hiến đất, dịch chuyển bờ rào, tạo mặt bằng thi công. Nhờ đó, địa phương đã mở rộng hơn 23 km đường liên bản, đường trục chính và hơn 14 km đường nội bản. Từ những con đường nhỏ hẹp, lầy lội, nhiều tuyến nay đã được mở rộng, bê tông hóa, giúp việc đi lại và vận chuyển nông sản thuận tiện hơn.
Không chỉ góp đất, góp công làm đường, người dân còn tích cực tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh. Đến nay, 100% số bản đã triển khai phân loại rác thải tại nguồn; phong trào “3 sạch” gồm sạch bếp, sạch nhà, sạch ngõ được duy trì, góp phần tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp.
Những việc làm thiết thực ấy cho thấy tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết của cộng đồng đang trở thành động lực quan trọng để xây dựng bản làng ngày càng khang trang.
Chuyển hướng sản xuất, nâng cao thu nhập
Nếu hạ tầng giao thông là tiền đề thì phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập chính là động lực để Phiêng Cằm vươn lên. Phát huy lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng, xã vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay thế những diện tích canh tác kém hiệu quả bằng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn.
Những triền đồi trước đây chủ yếu sản xuất theo tập quán truyền thống nay được phủ xanh bởi cà phê, chè, hồng và nhiều loại cây ăn quả. Người dân từng bước thay đổi cách nghĩ, cách làm, chú trọng lựa chọn giống cây phù hợp, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào chăm sóc, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.
Đến nay, toàn xã duy trì hơn 1.600 ha cà phê, 264 ha cây ăn quả; có 20 ha chè được cấp chứng nhận VietGAP. Tổng đàn gia súc, gia cầm đạt trên 54.000 con. Đây là những lĩnh vực sản xuất quan trọng, tạo sinh kế và nguồn thu nhập cho nhiều hộ gia đình.
Cùng với trồng trọt, chăn nuôi, thương mại, dịch vụ trên địa bàn cũng từng bước khởi sắc. Toàn xã hiện có 234 hộ kinh doanh, tập trung chủ yếu tại khu vực trung tâm và dọc các tuyến đường chính, đáp ứng nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa, góp phần tạo thêm việc làm và thúc đẩy lưu thông hàng hóa.
Để nâng cao giá trị nông sản, chính quyền xã đang lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn vốn hỗ trợ mô hình sản xuất; khuyến khích thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác, tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Địa phương cũng chú trọng liên kết sản xuất, quảng bá và xây dựng sản phẩm OCOP từ những nông sản có thế mạnh như chè, hồng.
Từ một xã còn nhiều khó khăn, Phiêng Cằm đang từng bước chuyển mình với kết cấu hạ tầng được cải thiện, cơ cấu sản xuất chuyển biến và đời sống người dân ngày càng nâng cao. Địa phương đặt mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, khí hậu, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sản xuất hữu cơ, thân thiện với môi trường.
Rời Phiêng Cằm khi nắng chiều dần khuất sau những dãy núi, chúng tôi đi qua những tuyến đường bê tông sạch đẹp, những ngôi nhà khang trang nép mình bên sườn đồi và những nương cà phê, chè, cây ăn quả xanh mướt. Cuộc sống nơi đây vẫn còn những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ, nhưng những đổi thay hiện hữu đang cho thấy quyết tâm vươn lên của cấp ủy, chính quyền và đồng bào các dân tộc, hướng tới cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.
Quốc Định
