Hải Phòng: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong thương mại điện tử

Từ bán hàng trực tuyến đến vận hành bài bản

Thương mại điện tử đang ngày càng trở thành một kênh phân phối quan trọng, mở ra cơ hội mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Tuy nhiên, khi thị trường bước vào giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào giá trị và hiệu quả, việc bán hàng trực tuyến không còn đơn thuần là đưa sản phẩm lên sàn. Từ chuẩn hóa gian hàng, xây dựng nội dung, livestream, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đến tuân thủ các quy định pháp luật, người bán cần đồng thời nâng cao nhiều năng lực để thích ứng với môi trường kinh doanh số.

Trao đổi tại Hội nghị tập huấn “Nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong thương mại điện tử”, ngày 1/10, bà Vũ Thị Kim Phượng - Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng cho biết, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thương mại điện tử đã trở thành một kênh phân phối tất yếu, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy lưu thông hàng hóa.

Thực tế cho thấy, nhiều thương nhân, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đã chủ động ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức kinh doanh và mở rộng thị trường thông qua các nền tảng số. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh vẫn chưa tiếp cận thương mại điện tử một cách bài bản.

Một số đơn vị có sản phẩm tốt nhưng còn gặp khó trong tìm kiếm đầu ra, chuẩn hóa gian hàng số hoặc sử dụng các phương thức tiếp thị hiện đại như livestream. Khoảng cách giữa việc “có sản phẩm” và “biết cách bán sản phẩm trên môi trường số” vì thế vẫn là vấn đề cần được giải quyết.

Theo bà Vũ Thị Kim Phượng, việc nâng cao kỹ năng thương mại điện tử cần hướng tới những kiến thức có tính thực hành, từ khởi tạo và quản trị gian hàng đến xây dựng nội dung, truyền thông và livestream bán hàng. Cùng với đó, doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt quy định pháp luật để bảo đảm hoạt động kinh doanh trên môi trường số minh bạch, an toàn và bền vững.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang có những thay đổi đáng kể về quy mô, hành vi tiêu dùng và cách thức vận hành.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (eComDX), Cục Thương mại điện tử, cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, với sự đa dạng về ngành hàng và vai trò ngày càng rõ nét như một kênh bán hàng chủ lực trong nền kinh tế số.

Theo ông Tuấn, tổng doanh số trên 4 sàn lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki trong nửa đầu năm 2026 đạt hơn 291.600 tỷ đồng. Đáng chú ý, trên 3 sàn Shopee, Lazada và TikTok Shop, số lượng shop mall giảm 6% nhưng doanh số tăng 54%. Diễn biến này cho thấy hoạt động kinh doanh đang có xu hướng tập trung hơn vào nhóm nhà bán hàng chính hãng.

Ông Tuấn nhận định thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành, với yêu cầu chuyển từ tăng trưởng nóng sang tăng trưởng dựa trên giá trị và tính bền vững. Cùng với cơ hội mở rộng thị trường, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cũng phải đối mặt với áp lực về giá bán, kế toán, hóa đơn điện tử và các yêu cầu trong vận hành. Điều này đòi hỏi các chủ thể kinh doanh phải nâng cao khả năng thích ứng, thay vì chỉ dựa vào việc tăng số lượng đơn hàng.

Tối ưu doanh thu bằng dữ liệu và công nghệ

Trao đổi về giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, ông Nguyễn Trung Kiên - Founder Tuki Group cho rằng, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào số lượng đơn hàng mà cần quan tâm đồng thời đến doanh thu, tỷ lệ chuyển đổi, giá trị đơn hàng trung bình và tần suất mua lại.

Để cải thiện hiệu quả, nhà bán hàng cần bắt đầu từ những yếu tố nền tảng như tên sản phẩm chuẩn SEO, hình ảnh và video rõ ràng, mô tả đầy đủ, đồng thời xác định nhóm sản phẩm chủ lực để tập trung nguồn lực. Các công cụ như shopee video, livestream, affiliate, quảng cáo và nguồn truy cập từ Facebook, TikTok có thể được kết hợp để mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng. Với các sản phẩm đặc sản, OCOP và sản phẩm có đầy đủ giấy tờ, đây cũng là lợi thế để doanh nghiệp xây dựng nội dung, tạo niềm tin và mở rộng thị trường.

Thay vì chạy theo các đợt khuyến mãi bằng cách giảm giá mạnh, nhà bán hàng có thể xây dựng chương trình theo lịch của nền tảng, kết hợp nội dung và quảng cáo để nâng cao hiệu quả tiếp cận. Trong quá trình đó, việc ứng dụng công nghệ số và AI đang mở thêm nhiều công cụ cho doanh nghiệp từ xây dựng kế hoạch truyền thông, phát triển nội dung đến hỗ trợ bán hàng.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với năng lực vận hành và ý thức tuân thủ. Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Cục Thương mại điện tử tiếp tục tập trung nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thương mại điện tử tại địa phương, từ tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn doanh nghiệp và hộ kinh doanh đến tăng cường quản lý, giám sát hoạt động trên môi trường số. Mục tiêu là tạo sự thống nhất trong thực thi chính sách, nâng cao nhận thức và năng lực tuân thủ của các chủ thể, đồng thời kịp thời nhận diện, xử lý những vấn đề phát sinh trên thị trường.

Bên cạnh quản trị gian hàng, livestream đang trở thành một phương thức được nhiều người bán quan tâm. Theo bà Phạm Thị Thu Hương - Trưởng phòng Đào tạo, Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp Việt Nam (SYS), để bắt đầu một phiên livestream, người bán không nhất thiết phải đầu tư hệ thống thiết bị quá phức tạp hay xây dựng kịch bản cầu kỳ.

Điều quan trọng là bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật cơ bản của nền tảng và có cấu trúc nội dung rõ ràng. Người bán có thể áp dụng nhịp AIDA gồm thu hút chú ý, gợi quan tâm, giúp khách hàng cân nhắc và hướng dẫn hành động. Một tờ kịch bản đơn giản cũng có thể được chuẩn bị với các phần mở phiên, giới thiệu sản phẩm, cho khách hàng xem hàng, giải thích, giải đáp, nhắc lại thông tin và kết phiên. Cách tiếp cận này giúp người mới làm quen với livestream từng bước hình thành kỹ năng, thay vì chờ đến khi có một kịch bản hoàn chỉnh mới bắt đầu.

Đối với Hải Phòng, việc nâng cao năng lực thương mại điện tử không chỉ nằm ở việc đưa thêm sản phẩm lên các sàn. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh cần đồng thời cải thiện khả năng quản trị gian hàng, xây dựng thương hiệu, sản xuất nội dung, khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ và tuân thủ pháp luật. Điều quan trọng là mỗi doanh nghiệp, người kinh doanh có thể lựa chọn những nội dung phù hợp để bắt đầu ứng dụng, thử nghiệm và từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động trên môi trường số. Khi năng lực vận hành được nâng lên, thương mại điện tử không chỉ trở thành thêm một kênh bán hàng mà có thể hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và xây dựng phương thức kinh doanh bền vững hơn.