Tăng hiệu quả kinh tế nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Nhiều nhà vườn chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập. Ảnh: THẢO LY

Trước tình hình thời tiết ngày càng thất thường, giá nông sản biến động và nhu cầu thị trường thay đổi liên tục, nhiều nông dân chủ động thay thế, trồng loại cây phù hợp, ứng dụng kỹ thuật mới nhằm tăng năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế.

Có 10 công trồng cây ăn trái, chú Lê Quảng Tảo (ấp Thành Quới, xã Tân Quới) cho biết: Gia đình đã thu hoạch chôm chôm hơn 1 tháng nay, trong khi diện tích măng cụt cũng chuẩn bị bước vào vụ mới. Trước đây, toàn bộ diện tích này chủ yếu trồng lúa nhưng hiệu quả kinh tế thấp, thu nhập bấp bênh nên gia đình quyết định chuyển sang trồng cây ăn trái.

Theo chú Tảo, việc chuyển đổi ban đầu gặp không ít khó khăn do phải đầu tư vốn, học hỏi kỹ thuật chăm sóc cây lâu năm. Tuy nhiên, khi cây bước vào giai đoạn ổn định, hiệu quả kinh tế mang lại cao hơn nhiều lần so với trồng lúa. Nhờ đó, kinh tế từng bước cải thiện, có điều kiện đầu tư thêm cho sản xuất.

Chú Nguyễn Văn Dũng (ấp Tân Biên, xã Tân Quới) chọn chuyển đổi từ trồng mít Thái sang sầu riêng. Hiện gia đình có khoảng 4 công đất với hơn 100 gốc sầu riêng monthong. Để đầu tư một gốc sầu riêng cần khoảng 6 triệu đồng và mất khoảng 4 năm mới bắt đầu cho trái.

Theo chú Dũng: “Giống monthong hiện giá thị trường giảm so với giai đoạn trước nhưng nhìn chung vẫn ổn định nhờ chất lượng trái đồng đều, được thị trường ưa chuộng. Năm nay tôi xử lý cho cây ra trái vụ nghịch nên hạn chế được tác động tiêu cực của thị trường. Làm trái vụ kỹ thuật khó hơn, đòi hỏi chăm sóc kỹ nhưng nếu điều kiện thuận lợi thì vẫn bảo đảm sản lượng và chất lượng tốt”.

Cùng với chuyển đổi cây trồng truyền thống, nhiều nông dân ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng giá trị sản phẩm và tối ưu hiệu quả sản xuất. Bên cạnh vườn măng cụt lâu năm đang cho trái, chú Phan Khắc Tài (xã Mỹ Thuận) đầu tư khoảng 1 công đất trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao. Mô hình được xây dựng theo hướng hiện đại với hệ thống tưới nước tự động giúp tiết kiệm nguồn nước, kết hợp trồng trên giá thể để hạn chế sâu bệnh.

Theo chú Tài, mỗi năm có thể sản xuất khoảng 4-5 vụ dưa lưới. Bình quân 1 vụ đạt năng suất khoảng 4-4,5 tấn/công. Sản phẩm tiêu thụ trong và ngoài tỉnh với đầu ra tương đối ổn định. Giá thu mua hiện dao động khoảng 35 ngàn đồng/kg đối với loại 1 có mẫu mã đẹp, trọng lượng từ 1,8-2,5 kg/trái; loại thấp hơn được thu mua từ 25-30 ngàn đồng/kg.

“Hiện lứa dưa mới trồng khoảng 2 tháng, sử dụng giống đế mật da xanh đang được thị trường ưa chuộng nhờ đặc tính giòn, ngọt, nhiều nước, phù hợp nhu cầu giải nhiệt mùa nắng nóng. Mỗi vụ, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 100-120 triệu đồng”- chú Tài cho biết.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần thúc đẩy ngành nông nghiệp địa phương phát triển theo hướng hiện đại, thích ứng với nhu cầu thị trường. Khi kết hợp giữa lợi thế tự nhiên với ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng liên kết tiêu thụ và phát triển thương hiệu, nông nghiệp địa phương sẽ có thêm động lực để phát triển bền vững, mang lại thu nhập ổn định hơn cho người dân nông thôn.

Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất giúp nâng hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích canh tác. Ảnh: THẢO TIÊN

Theo ngành nông nghiệp, thời gian qua, do giá cả thị trường không ổn định, giá các loại cây ăn trái tăng, giá lúa hàng hóa và cây màu giảm… nên người dân tự chuyển đất trồng lúa, màu sang cây ăn trái, dẫn đến cơ cấu cây trồng trong sản xuất nông nghiệp chưa đồng bộ. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa có hiệu ứng đồng loạt. Một số nông dân chậm đổi mới, với tư duy kinh tế tự tiêu tự sản, chưa quan tâm nhiều đến chất lượng nông sản để cạnh tranh trên thị trường...

Nhiều nông dân bày tỏ mong muốn thời gian tới được ngành chức năng hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để mở rộng sản xuất; tăng cường tập huấn kỹ thuật, nhân rộng mô hình hiệu quả nhằm giúp nông dân chuyển đổi theo hướng hiện đại.

Theo UBND xã Tân Quới, địa phương hiện có hơn 1,3 ngàn hecta đất vườn; trong đó diện tích cây chuyên canh đang cho trái đạt trên 980ha với các loại chủ lực như mít, sầu riêng… Ông Lý Văn Nhân- Phó Chủ tịch UBND xã Tân Quới cho biết, thời gian qua địa phương đã hỗ trợ người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, góp phần tăng thu nhập và tạo việc làm cho nhiều lao động tại chỗ. Thời gian tới, địa phương tiếp tục tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững; khuyến khích hợp tác, liên kết tiêu thụ sản phẩm; xây dựng mã số vùng trồng, chỉ dẫn địa lý và phát triển thương hiệu nông sản để mở rộng thị trường tiêu thụ, hướng đến xuất khẩu.

Ông Lê Văn Dũng- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Ngành nông nghiệp sẽ đẩy mạnh chuyển đổi và đổi mới cơ cấu cây trồng phù hợp với lợi thế từng địa phương và nhu cầu thị trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị “từ sản xuất- chế biến- tiêu thụ- thương hiệu”, trong đó doanh nghiệp, HTX và nông dân được kết nối chặt chẽ, chia sẻ lợi ích và trách nhiệm. Sản xuất nông nghiệp chuyển từ lượng sang chất, từ tự phát sang theo quy hoạch, từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi bền vững. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và nông nghiệp thông minh trong toàn bộ quá trình sản xuất, từ khâu chọn giống, canh tác, chăm sóc, thu hoạch đến bảo quản, chế biến và tiêu thụ, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí sản xuất và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.