Hưng Yên đón đầu nhu cầu nhân lực ngành chiến lược

Bằng việc chuyển từ đào tạo sẵn có sang đào tạo theo “đơn đặt hàng” của doanh nghiệp, tỉnh hướng tới xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, tự động hóa và công nghệ số.

Nhu cầu nhân lực tăng mạnh

Sau sắp xếp hệ thống, hiện Hưng Yên có 36 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, gồm 11 trường cao đẳng, 9 trường trung cấp, 10 Trung tâm GDNN - GDTX và 6 Trung tâm GDNN. Quy mô đào tạo đạt khoảng 32.000 người, trong đó trình độ cao đẳng khoảng 5.500 người, trung cấp 14.900 người, sơ cấp và thường xuyên 11.600 người.

Quá trình công nghiệp hóa diễn ra nhanh cùng sự phát triển của các khu, cụm công nghiệp đang làm gia tăng mạnh nhu cầu lao động tại Hưng Yên. Không chỉ cần đủ số lượng, thị trường ngày càng yêu cầu nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề, kỹ năng số, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp.

Theo ông Phạm Đồng Thụy - Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Hưng Yên, sự phát triển nhanh của các khu, cụm công nghiệp đang tạo nhu cầu tuyển dụng lớn và ổn định trên địa bàn.

Đáng chú ý, sự hiện diện ngày càng nhiều của các doanh nghiệp FDI đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ... kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực có tay nghề, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến - chế tạo, điện - điện tử, cơ khí, may mặc và logistics.

Sau sáp nhập tỉnh, nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp tiếp tục gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề, bảo đảm nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh đó, phát triển nguồn nhân lực không chỉ là bài toán của riêng ngành Giáo dục mà trở thành một trong những yếu tố quan trọng để Hưng Yên thực hiện các mục tiêu phát triển công nghiệp, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động.

Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 31/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên về Đề án phát triển lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa, chuyển đổi số tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định mục tiêu xây dựng lực lượng lao động đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với thị trường lao động.

Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu hằng năm đào tạo mới, đào tạo lại từ 55.000 - 60.000 lao động. Trong đó, tỷ lệ người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ đạt ít nhất 35%.

Cùng đó, Hưng Yên phấn đấu nâng cao chất lượng mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó ít nhất 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia; tỷ trọng lao động nông nghiệp trong tổng số lao động giảm còn 15%.

Để thực hiện mục tiêu, tỉnh định hướng rà soát, sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu quả; tập trung đầu tư cho 1 - 2 trường cao đẳng chất lượng cao, hướng tới đạt chuẩn quốc gia và khu vực, trở thành trung tâm đào tạo nhân lực cho các ngành kinh tế mũi nhọn.

Các chương trình đào tạo cũng được yêu cầu đổi mới theo hướng mở, linh hoạt, tăng thời lượng thực hành, thực tập tại doanh nghiệp; bổ sung kỹ năng số, kỹ năng mềm, ngoại ngữ, khởi nghiệp và an toàn lao động. Việc đào tạo được chuyển mạnh từ dựa trên khả năng của cơ sở đào tạo sang đáp ứng nhu cầu và đơn đặt hàng của doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh yêu cầu ngành Giáo dục tiếp tục đổi mới tư duy, nhất là tư duy quản trị và phương pháp tổ chức thực hiện; mạnh dạn tiên phong, nghiên cứu thí điểm những cách làm mới, từ đó hình thành các mô hình, sản phẩm giáo dục có chất lượng, có thương hiệu.

Về phát triển nguồn nhân lực, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên giao Sở Nội vụ rà soát, khảo sát nhu cầu nhân lực của các khu, cụm công nghiệp; tăng cường liên kết với các tỉnh, thành phố để kết nối, cung ứng nguồn nhân lực.

Trên cơ sở nhu cầu của doanh nghiệp, các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng chương trình đào tạo phù hợp; nghiên cứu cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp phối hợp với tỉnh trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao theo địa chỉ, theo ngành nghề.

Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, ông Nguyễn Mạnh Quyền định hướng phát triển theo hệ sinh thái đào tạo, gắn với vị trí việc làm, ngành nghề và nhu cầu sử dụng lao động; tăng cường thực hành và liên kết với doanh nghiệp. Đồng thời, nghiên cứu chuyên đề riêng về các trường cao đẳng để sớm định hình phương án phát triển phù hợp.

Định hướng này đặt các cơ sở đào tạo trước yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận. Thay vì đào tạo theo những ngành nghề sẵn có, chương trình đào tạo cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường, nhất là những lĩnh vực đang hình thành và phát triển nhanh như điện tử, tự động hóa, công nghệ cao và bán dẫn.

Đào tạo theo đơn đặt hàng doanh nghiệp

Để giải quyết bài toán nhân lực, Hưng Yên đang triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ người học, nâng cao năng lực cơ sở đào tạo và tăng cường liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp.

Theo ông Phạm Đồng Thụy, ở cấp Trung ương, tỉnh tiếp tục hướng dẫn các cơ sở đào tạo, địa phương thực hiện chính sách miễn, giảm học phí theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Ở cấp tỉnh, HĐND tỉnh Hưng Yên ban hành Nghị quyết số 07/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ học phí cho người học nghề trên địa bàn.

Theo nghị quyết, có 45 ngành nghề trình độ trung cấp, cao đẳng được hỗ trợ 100% học phí. Đây là những ngành nghề được khảo sát, xác định có nhu cầu sử dụng lao động cao, nhất là tại các khu công nghiệp, khu kinh tế của tỉnh trong thời gian tới.

“Chính sách này được kỳ vọng góp phần thu hút người học vào giáo dục nghề nghiệp, đồng thời tạo nguồn nhân lực có kỹ năng phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động”, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Hưng Yên Phạm Đồng Thụy nhấn mạnh.

Cùng với chính sách hỗ trợ người học, tỉnh xác định tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo.

Sở GD&ĐT Hưng Yên đã chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên tổ chức Hội nghị triển khai Chương trình phối hợp số 1291/CTrPH về tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2026 - 2030.

Thông qua cơ chế phối hợp, hoạt động đào tạo nghề được định hướng sát hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, góp phần nâng cao khả năng có việc làm của người học sau tốt nghiệp.

Từ định hướng chung đó, các cơ sở đào tạo đang tìm cách đưa chương trình đến gần hơn với dây chuyền sản xuất và nhu cầu tuyển dụng thực tế. Tại Trường Cao đẳng Hưng Yên, các nhóm ngành Điện tử công nghiệp, Điện công nghiệp và Công nghệ ô tô đang được xác định là những lĩnh vực đào tạo mũi nhọn.

Theo TS Đặng Nguyên Mạnh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Hưng Yên, đây là những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực lớn, phù hợp với xu hướng phát triển công nghiệp và yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Đặc biệt, nhà trường đã báo cáo Cục GDNN - GDTX (Bộ GD&ĐT) để cùng đối tác Letuin Việt Nam sớm triển khai đào tạo các nghề liên quan đến công nghệ bán dẫn.

“Đào tạo nghề không chỉ dừng ở việc trang bị kỹ năng vận hành máy móc, thiết bị hiện đại mà phải chú trọng rèn luyện tư duy logic, khả năng xử lý sự cố và tác phong công nghiệp cho học sinh, sinh viên”, TS Đặng Nguyên Mạnh cho biết.

Mục tiêu là sau khi tốt nghiệp, người học có thể tham gia trực tiếp vào hoạt động sản xuất, đặc biệt trong môi trường công nghệ cao tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp lớn mà không mất quá nhiều thời gian để đào tạo lại.

Để thực hiện mục tiêu này, Trường Cao đẳng Hưng Yên xác định doanh nghiệp là một thành tố quan trọng trong quá trình đào tạo. Thời gian qua, trường đã thiết lập các thỏa thuận hợp tác cung ứng lao động chiến lược với nhiều đơn vị lớn như Canon, LG, Lotes, Green i-Park... Việc giảng dạy, thực hành và thực tập tại doanh nghiệp được triển khai theo chương trình đào tạo và thỏa thuận giữa nhà trường với doanh nghiệp, bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật.

Thông qua quá trình này, học sinh, sinh viên có điều kiện tiếp cận sớm với dây chuyền, thiết bị, quy trình sản xuất và môi trường làm việc thực tế. Đây cũng là cơ sở để nhà trường và doanh nghiệp đánh giá năng lực người học, qua đó tăng cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã coi sinh viên là nguồn nhân lực tiềm năng và sẵn sàng đồng hành, thậm chí đầu tư trang thiết bị phục vụ thực hành tại trường. Đây là hướng hợp tác quan trọng để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn sản xuất.

Định hướng này cũng phù hợp với yêu cầu đặt ra trong Nghị quyết 12-NQ/TU, khi tỉnh xác định nhân rộng mô hình “đào tạo kép”, “đào tạo tại doanh nghiệp”, đồng thời xây dựng cơ chế để doanh nghiệp tham gia từ tuyển sinh, xây dựng chương trình, giảng dạy, tiếp nhận thực tập đến đánh giá và tuyển dụng.

Trang bị kỹ năng để thích ứng với công nghệ mới

Trong quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế, yêu cầu đối với người lao động đang thay đổi nhanh chóng. Một lao động có kỹ năng nghề nhưng thiếu năng lực số, ngoại ngữ và khả năng thích ứng sẽ khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu của môi trường sản xuất hiện đại.

TS Đặng Nguyên Mạnh cho rằng, bên cạnh kỹ năng nghề cốt lõi, người lao động hiện đại cần thành thạo kỹ năng số, ngoại ngữ và có tư duy thích ứng với các tiêu chuẩn sản xuất xanh.

Để khuyến khích sinh viên chủ động trang bị những năng lực này, Trường Cao đẳng Hưng Yên tăng cường thời lượng đào tạo tin học, ngoại ngữ, từng bước nâng chuẩn đầu ra và khuyến khích sinh viên có các chứng chỉ tin học, ngoại ngữ quốc tế.

Việc bổ sung các năng lực này không chỉ giúp người học đáp ứng tốt hơn yêu cầu tuyển dụng mà còn tạo nền tảng để tiếp tục nghiên cứu, cập nhật công nghệ mới và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động.

Không chỉ các trường nghề, các cơ sở giáo dục đại học cũng đang tăng cường kết nối với doanh nghiệp để tham gia đào tạo nguồn nhân lực phục vụ quá trình phát triển công nghiệp.

PGS.TS Phạm Quốc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Thái Bình cho biết, nhà trường là cơ sở giáo dục đại học công lập, đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó tập trung vào các ngành công nghệ kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao theo định hướng phát triển của địa phương.

Những năm gần đây, trường tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các khu kinh tế, khu công nghiệp. Nhà trường cũng ký kết các biên bản ghi nhớ, phối hợp nghiên cứu dự án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển của khu kinh tế, khu công nghiệp.

Theo PGS.TS Phạm Quốc Thành, triển khai các chương trình hợp tác đào tạo là hướng đi thiết thực, phát huy thế mạnh của mỗi bên. Doanh nghiệp có môi trường thực tiễn, gắn với hoạt động sản xuất và thu hút đầu tư; trong khi nhà trường có đội ngũ giảng viên trình độ cao cùng hệ thống cơ sở thực hành.

Sự phối hợp giữa hai bên được kỳ vọng góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời cung cấp lao động có kỹ năng phục vụ trực tiếp cho sự phát triển của các khu công nghiệp, khu kinh tế của Hưng Yên và khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Điều này cho thấy yêu cầu về nhân lực công nghệ đang tác động trực tiếp đến cách thức tổ chức đào tạo. Người học không chỉ cần có một nghề mà còn phải có khả năng tiếp cận công nghệ mới, sử dụng công cụ số, ngoại ngữ và liên tục cập nhật kiến thức.

Với Hưng Yên, bài toán nhân lực vì thế không dừng ở việc tăng quy mô đào tạo. Quan trọng hơn là xác định đúng nhu cầu của doanh nghiệp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở đào tạo, đầu tư có trọng tâm và đưa doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo.

Khi nhà trường chủ động điều chỉnh chương trình theo nhu cầu thị trường, doanh nghiệp tham gia từ khâu xây dựng chương trình đến đánh giá và tuyển dụng, còn người học được tiếp cận sớm với môi trường sản xuất thực tế, khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động sẽ từng bước được thu hẹp.

Đây cũng là cơ sở để Hưng Yên chuẩn bị lực lượng kỹ sư, kỹ thuật viên, công nhân lành nghề và nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghệ chiến lược trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số.